Αρχική Ποιητές Ποίημα
Πολιτική εξουσία,
Αποσπάσματα
( Από εγκυκλοπαίδεια)

Κάθε αυθαίρετη διακυβέρνηση είναι κακή δεν εξαιρώ την αυθαίρετη διακυβέρνηση ενός καλού, σταθερού, δίκαιου και φωτισμό νου ηγεμόνα. [...] Ένας δεσπότης, και ο καλύτερος των ανθρώπων να είναι, κυβερνώντας κατά την αρέσκειά του διαπράττει έγκλημα. Είναι ένας καλός βοσκός που καταντά τους υπηκόους του στην κατάσταση των ζώων. [...] Μια από τις μεγαλύτερες δυστυχίες που μπορούν να συμβούν σε' ένα ελεύθερο έθνος, θα ήταν δύο ή τρείς αλλεπάλληλες βασιλείες δίκαιου και φωτισμένου δεσποτισμού.

Η διακυβέρνηση, παρ' ότι κληρονομική σε μια οικογένεια και βαλμένη στα χέρια ενός, δεν είναι ιδιωτικό αγαθό, αλλά δημόσιο αγαθό πού, κατά συνέπεια, δεν μπορεί ποτέ ν' αφαιρεθεί από το λαό, στον οποίο και μόνο ανήκει ουσιαστικά και σε πλήρη κυριότητα. Γι' αυτό το λόγο, αυτός πάντα καταρτίζει το συμβόλαιο που κατακυρώνει την άσκησή της. Δεν ανήκει το Κράτος στον ηγεμόνα, ο ηγεμόνας ανήκει στο Κράτος αλλά ανήκει στον ηγεμόνα να κυβερνά, επειδή τον διάλεξε γι' αυτό το σκοπό το Κράτος, επειδή δεσμεύτηκε απέναντι στους λαούς να διαχειρίζεται τις κρατικές υποθέσεις και επειδή οι λαοί, από τη μεριά τους, δεσμεύτηκαν να τον υπακούνε, σύμφωνα με τους νόμους. Αυτός που φορά το στέμμα έχει απολύτως το δικαίωμα να το καταθέσει, αν θέλει αλλά δεν έχει το δικαίωμα να το μεταφέρει στο κεφάλι ενός άλλου, χωρίς τη συγκατάθεση του έθνους που το έλα στο δικό του. Με δυο λόγια, η διακυβέρνηση, το στέμμα και η δημόσια εξουσία είναι αγαθά που ιδιοκτήτης τους είναι το σώμα του έθνους και που οι ηγεμόνες έχουν την επικαρπία τους και είναι οι λειτουργοί και θεματοφύλακές τους.
← Επιστροφή στην αρχική