Δοκίμιο για τις βασιλείες του Κλαύδιου και του Νέρ
1782
(Αναφέρεται στην ανεξαρτητοποίηση των ΗΠΑ μετά τον πόλεμων των 13 πρώτων αποικιών με τη Μεγάλη Βρετανία. (1775-1783).
“Ύστερα από αιώνες γενικής καταπίεσης, είθε η επανάσταση που μόλις πραγματοποιήθηκε πέρα απ' τις θάλασσες, προσφέροντας σ' όλους τους κατοίκους της Ευρώπης ένα άσυλο κατά του φανατισμού και της τυραννίας, να διδάξει σ' αυτούς που κυβερνούν τους ανθρώπους τη νόμιμη χρήση της εξουσίας τους! Είθε αυτοί οι νέοι Αμερικανοί, που προτίμησαν να δουν τις γυναίκες τους να βιάζονται, τα παιδιά τους να στραγγαλίζονται, τις κατοικίες τους να καταστρέφονται, τα χωράφια τους ν' αφανίζονται, τις πόλεις τους να πυρπολούνται, που προτίμησαν να χύσουν το αίμα τους και να πεθάνουν παρά να χάσουν το παραμικρό μεράδι της ελευθερίας τους, είθε να προλάβουν την τεράστια αύξηση και την άνιση κατανομή του πλούτου, τη χλιδή, τη μαλθακότητα, τη διαφθορά των ηθών, και να προνοήσουν για τη διατήρηση της ελευθερίας τους και τη διάρκεια της διακυβέρνησής τους!
Είθε ν' απομακρύνουν, τουλάχιστο για μερικούς αιώνες, την καταδίκη που έχει εκφερθεί εναντίον κάθε πράγματος σ' αυτό τον κόσμο: να γεννιόνται, ν' ακμάζουν για ένα διάστημα, να γερνούν και να τελειώνουν! Είθε η γη να καταπιεί εκείνην απ' τις επαρχίες τους, που θα γινόταν μια μέρα αρκετά ισχυρή, κι αρκετά αστόχαστη, ώστε ν' αναζητήσει τον τρόπο για να υποτάξει τις άλλες! Είθε στην καθεμιά απ' αυτές να μη γεννηθεί ποτέ, ή να πεθάνει παρευθύς απ' τη ρομφαία του δήμιου, ή άπ' το μαχαίρι ενός Βρούτου, ο πολίτης που θα γινόταν μια μέρα αρκετά ισχυρός, κι εχθρός της ίδιας του της ευτυχίας, ώστε να διαμορφώσει το σχέδιο να καταστεί κύριός τους!
Ας σκέφτονται πως το γενικό καλό δε γίνεται ποτέ παρά από ανάγκη, και πώς η μοιραία περίοδος για τα κράτη είναι ο χρό νος της ευημερίας και όχι της έναντιότητας. "Ας διαβάζουν στην πρώτη παράγραφο των Χρονικών τους: «Λαοί της βόρειας Αμερικής, να θυμόσαστε πάντα πως ή δύναμη από την οποία σας απελευθέρωσαν οι πατέρες σας, μέχρι πριν λίγο κυρίαρχη των θαλασσών και των ηπείρων, σύρθηκε στον κατήφορο της καταστροφής της από την κατάχρηση της ευημερίας της.»
Η έναντιότητα δραστηριοποιεί τους προικισμένους ανθρώπους, η ευημερία τους καθιστά άχρηστους, και φέρνει στις πρώτες θέσεις τους ανίκανους, τους διεφθαρμένους πλούσιους και τους κακούς.
[…] "Ας σκέφτονται πως ένα κράτος δεν υποστηρίζεται ούτε από το χρυσάφι, ούτε καν από το πλήθος των χεριών, αλλά από τα ήθη. Χίλιοι άνθρωποι που δε φοβούνται για τη ζωή τους είναι πιο τρομεροί από δέκα χιλιάδες που φοβούνται για την περιουσία τους. *Ας έχουν ο καθένας στο σπίτι του, στην άκρη του χωραφιού του δίπλα στον αργαλειό του, δίπλα στο κάρο του, το ντουφέκι του, το σπαθί και τη λόγχη του. "Ας είναι όλοι τους στρατιώτες.
"Ας σκέφτονται πως αν, στις περιστάσεις που επιτρέπουν τη συζήτηση, η συμβολή των γερόντων είναι η καλύτερη, στις στιγμές της κρίσης τα νιάτα στοχάζονται συνήθως καλύτερα από τα γηρατειά.