ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Π_Μπίτεκ 1931 έως 1982 (51)

Δεν αστειεύεται ποτέ Με κανέναν Πλέον λέει πως Δεν έχει χρόνο Να κάτσει γύρω από τη βραδινή φωτιά.


ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Το τραγούδι

της Λατίβο





Ο Οκότ Π’Μπίτεκ (Okot p' Bitek ( 1931 - 1982) ήταν ποιητής, κριτικός και ανθρωπολόγος από την Ουγκάντα, θεωρείται μια από τις πιο δυναμικές και πρωτότυπες φωνές στην ποίηση του 20ου αιώνα στην Ανατολική Αφρική.

Ο Οκότ Π’Μπίτεκ γεννήθηκε στο Gulu, στη Βόρεια Ουγκάντα, στις 7 Ιουνίου του 1931 σε μια οικογένεια της φυλής Luo. Την εποχή εκείνη η Ουγκάντα ήταν προτεκτοράτο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η μητέρα του ήταν ταλαντούχα τραγουδίστρια, συνθέτης και αρχηγός των γυναικών της φυλής της. Κάτω από την επιρροή της μητέρας του, ο Π'Μπίτεκ μεγάλωσε μαθαίνοντας τις ιστορίες, τις παροιμίες και τα τραγούδια της λαογραφίας της Acoli. Ο ίδιος ο Π’Μπίτεκ από νεαρή ηλικία καταξιώθηκε ως χορευτής και ντράμερ. Παρακολούθησε το γυμνάσιο Gulu και το King's College, Budo, στο οποίο η εκπαίδευση γινόταν σύμφωνα με την εκπαιδευτική παράδοση των αγγλικών σχολείων για αγόρια. Εκτός των άλλων, αναδείχθηκε και ως ταλαντούχος ποδοσφαιριστής και το 1965 βρέθηκε σε περιοδεία στην Βρετανία με την εθνική ομάδας της Ουγκάντα. Όταν τελείωσαν οι αγώνες αποφάσισε να παραμείνει εκεί για να σπουδάσει. Πήρε δίπλωμα στην εκπαίδευση στο Μπρίστολ και αργότερα σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Ουαλίας και κοινωνική ανθρωπολογία στην Οξφόρδη, όπου ολοκλήρωσε το 1963 τη διατριβή του πάνω στα παραδοσιακά τραγούδια των Acoli και Largo.

Επιστρέφοντας στην Ουγκάντα σε ηλικία 33 ετών, εντάχθηκε στο προσωπικό του Τμήματος Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της πρωτεύουσας Καμπάλα, και εντάχθηκε στην καλλιτεχνική ζωή της πόλης ιδρύοντας χορευτικές ομάδες και διοργανώνοντας πολιτιστικά φεστιβάλ. Διορίστηκε διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου και του Εθνικού Πολιτιστικού Κέντρου στην Καμπάλα ενώ κι ό ίδιος έπαιρνε μέρος σε παραστάσεις ως τραγουδιστής και χορευτής. Το πρώτο του ποίημα το έγραψε στην εφηβεία του, διεθνή φήμη κι αναγνώριση απέκτησε με το επικό ποίημα «The Song of Lawino» το 1966, το οποίο μετάφρασε ο ίδιος στα αγγλικά. Το ποίημα αποτελεί την κατάθεση ψυχής μιας συζύγου που ο άνδρας της ξεχνάει τις ρίζες του και θέλει να ζήσει σαν τους δυτικούς. Με τους σατυρικούς μονόλογούς του εισήγαγε ένα νέο στυλ που έμεινε γνωστό ως ΄κωμικό τραγούδι΄ (comic singing) και πραγματεύτηκε τη σύγκρουση μεταξύ των ευρωπαϊκών και αφρικανικών πολιτισμών. " Το Song of Lawino ακολούθησε το Song of Ocol (1970), στο οποίο ο σύζυγος της Lawino της απαντά και καταθέτει την δική του εκδοχή στην αντιπαράθεση..

Το 1962 η Ουγκάντα έγινε ανεξάρτητο μέλος της Κοινοπολιτείας με πρωθυπουργό τον Obote, ο Π’Μπίτεκ επέκρινε την διακυβέρνηση του με συνέπεια να γίνει ανεπιθύμητος στη χώρα του και να μετακομίσει στην Κένυα. Τα επόμενα χρόνια της ζωής του τα πέρασε διδάσκοντας στην Κένυα και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Obote ανατράπηκε με στρατιωτικό πραξικόπημα το 1971 από τον Ίντι Αμίν, καθ΄όλη τη διάρκεια της εξουσίας του ο Π’Μπίτεκ παρέμεινε σε αυτοεξορία.

Ο Π’Μπίτεκ εκτός από ποιήματα δημοσίευσε ένα μυθιστόρημα μια συλλογή παραδοσιακών τραγουδιών Acoli, και μια συλλογή από παραμύθια και διηγήματα Acoli ενώ συνείσφερε συχνά σε περιοδικά κι εφημερίδες, με άρθρα και δοκίμια πάνω σε ανθρωπολογικά, κοινωνιολογικά και φιλοσοφικά θέματα. Ο Π΄Μπίτεκ ήταν παντρεμένος και είχε δύο κόρες, πέθανε στην Καμπάλα από ηπατική λοίμωξη στις 19 Ιουλίου 1982.