Παλιά σιωπηλή λίμνη —
ένας βάτραχος πηδά μέσα·
ήχος νερού.

Ίσως το πιο διάσημο χαϊκού όλων των εποχών. Μέσα σε ελάχιστες λέξεις, ο Μπασό αποτυπώνει τη σιωπή, την ξαφνική κίνηση και την ένταση μιας απλής στιγμής. Το ποίημα εκφράζει τη ζεν επίγνωση και την ομορφιά που μπορεί να κρύβεται στο καθημερινό και το φαινομενικά ασήμαντο.

Καλοκαιρινά χόρτα —
μόνο αυτά απέμειναν
από τα όνειρα των πολεμιστών.

Εμπνευσμένο από παλιά πεδία μαχών, το χαϊκού στοχάζεται πάνω στην παροδικότητα της δόξας, της δύναμης και της ανθρώπινης ζωής. Εκεί όπου κάποτε υπήρχαν φιλοδοξίες, συγκρούσεις και όνειρα, απομένει τώρα μόνο η φύση.

Πρώτη χειμωνιάτικη βροχή —
ακόμη κι ο πίθηκος
μοιάζει να θέλει αδιάβροχο.

Ένα τρυφερό και διακριτικά χιουμοριστικό χαϊκού, που φανερώνει την παρατηρητικότητα και την ευαισθησία του Μπασό απέναντι στα ζωντανά πλάσματα και στις μικρές αλλαγές της φύσης.

Πάνω σε ξερό κλαδί
ένα κοράκι έχει σταθεί —
φθινοπωρινό δειλινό.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της λιτής και μελαγχολικής αισθητικής του Μπασό. Με ελάχιστα στοιχεία δημιουργείται μια εικόνα μοναξιάς, σιωπής και φθινοπωρινής ερημίας.

Η φωνή των τζιτζικιών
δεν προμηνύει καθόλου
πόσο σύντομα θα πεθάνουν.

Το χαϊκού εκφράζει τη βαθιά επίγνωση της θνητότητας και της εφήμερης φύσης της ζωής. Η έντονη παρουσία των τζιτζικιών αντιπαραβάλλεται με τη σύντομη διάρκεια της ύπαρξής τους, ένα από τα βασικά θέματα της ποίησης του Μπασό.

Γραμμένο λίγες ημέρες πριν από τον θάνατό του:

Άρρωστος σε ταξίδι —
πάνω από ξεραμένα χωράφια
περιπλανώνται ακόμη τα όνειρά μου.

Ένα από τα τελευταία και πιο γνωστά χαϊκού του Μπασό, γραμμένο το 1694, λίγο πριν από τον θάνατό του. Ακόμη και μέσα στην αρρώστια και την εξάντληση, ο νους του ποιητή συνεχίζει να ταξιδεύει, σαν η περιπλάνηση να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ίδιας του της ύπαρξης.