Πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, η Γη ήταν ακόμη ένας νεαρός και ασταθής πλανήτης, πολύ διαφορετικός από τον κόσμο που γνωρίζουμε σήμερα. Η επιφάνειά της χαρακτηριζόταν από έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα, εκτεταμένες περιοχές θερμών πετρωμάτων και συνεχείς γεωλογικές μεταβολές. Από το εσωτερικό της αναδύονταν μεγάλες ποσότητες αερίων, διαμορφώνοντας μια πυκνή αρχέγονη ατμόσφαιρα, η οποία δεν περιείχε ελεύθερο οξυγόνο σε αξιόλογες ποσότητες. Κυριαρχούσαν οι υδρατμοί, το διοξείδιο του άνθρακα και το άζωτο, μαζί με μικρότερες ποσότητες άλλων αερίων.
Καθώς ο πλανήτης ψυχόταν σταδιακά, οι υδρατμοί της ατμόσφαιρας συμπυκνώνονταν και σχημάτιζαν σύννεφα. Οι βροχοπτώσεις, σε συνδυασμό με το νερό που απελευθερωνόταν από το εσωτερικό της Γης, συνέβαλαν στη δημιουργία και την επέκταση των πρώτων ωκεανών. Το νερό συγκεντρωνόταν στις μεγάλες κοιλότητες του φλοιού, καλύπτοντας ολοένα μεγαλύτερες εκτάσεις της επιφάνειας.
Οι αρχαίοι αυτοί ωκεανοί διέφεραν σημαντικά από τους σημερινούς. Τα νερά τους ήταν πιθανότατα θερμότερα και περιείχαν μεγάλες ποσότητες διαλυμένων μετάλλων και χημικών ενώσεων. Στον πυθμένα τους, η ηφαιστειακή δραστηριότητα και οι κινήσεις του γήινου φλοιού δημιουργούσαν συνεχώς νέα πετρώματα. Την ίδια εποχή άρχισαν να σχηματίζονται οι πρώτες σταθερότερες μάζες ηπειρωτικού φλοιού, αποτελούμενες κυρίως από ελαφρύτερα πετρώματα πλούσια σε γρανιτικά υλικά.
Με την πάροδο εκατοντάδων εκατομμυρίων ετών, αυτές οι μάζες στερεής γης μεγάλωσαν, ενώθηκαν και διασπάστηκαν ξανά, καθώς οι γεωλογικές διεργασίες συνέχιζαν να μεταμορφώνουν τον πλανήτη. Οι πρώτες ήπειροι δεν έμοιαζαν με τις σημερινές. Ήταν μικρές και απομονωμένες περιοχές ξηράς, τα πρώτα θεμέλια των μεγάλων ηπειρωτικών σχηματισμών που θα δημιουργούνταν πολύ αργότερα.
Έτσι, μέσα από τη φωτιά, το νερό και τις αδιάκοπες μεταβολές του εσωτερικού της, η Γη διαμορφωνόταν σταδιακά. Οι ωκεανοί και οι πρώτες ηπειρωτικές μάζες δημιουργούσαν έναν νέο κόσμο, στον οποίο θα εμφανιζόταν αργότερα ένα από τα σημαντικότερα φαινόμενα στην ιστορία του πλανήτη: η ζωή.