-125000000

125 εκατομμύρια χρόνια πριν
Θηλαστικά
 

    ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Όσα μεγάλα θηλαστικά είχαν επιζήσει μετά τις ηφαιστειακές εκρήξεις, πριν απο 230 εκατομμύρια χρόνια, έπεσαν θύματα της ακόρεστης όρεξης των δεινοσαύρων. Δεν υπήρχε χώρος για τα θηλαστικά δίπλα στους γιγάντιους δεινόσαυρους, μονάχα μικρά νυχτόβια πλάσματα κατάφεραν να επιβιώσουν μένοντας κρυμμένα κατά την διάρκεια της ημέρας. Όταν οι δεινόσαυροι αφανίστηκαν, τα μικρά πλασματάκια βγήκαν απο τις κρυψώνες τους αποφασισμένα να κατακτήσον τον κόσμο.

Τα πρώιμα θηλαστικά είχαν μέγεθος ποντικού, μεγάλο κρανίο, καλοσχημαρισμένη γνάθο και νέο τύπο οδοντοφυίας (διφυή δόντια). Είχαν εμφανίσει τρίχωμα, ιδρωποιούς και σμηγματογόνους αδένες και τα νεογνά τους εκολλάπτονταν στα αμνιωτά αυγά και μεγαλώνοντας θήλαζαν. Πολλά ήταν περίεργα ζώα, όπως το μήκους 20 εκατοστών Ουδενόδον, που ζούσε σε σπειροειδή κατακόρυφα λαγούμια και ο Λυστρόσαυρος που είχε ραμφοειδές οστέινο στόμα. Στην Αυστραλία, η οποία για πολλά εκατομμύρια χρόνια ήταν γεωλογικά απομονωμένη, υπάρχουν ακόμη πρωτόγονα θηλαστικά, όπως ο ορνιθόρυγχος και ο αγκαθωτός μυρμηγκοφάγος που έχουν τρίχες σαν τις γάτες και τους σκύλους αλλά γεννούν αβγά με τσόφλι σαν το φίδι και τη χελώνα.

Photo

Καθώς εξελισσόταν τα θηλαστικά, σε κάποια αναπτύχθηκε μια τάση παράτασης της εμβρυϊκής περιόδου, διαδικασία που οδήγησε στην ανάπτυξη του πλακούντα ώστε να περνάνε θρεπτικές ουσίες από τη μητέρα στο έμβρυο. Η εμφάνιση του σημαντικού αυτού χαρακτηριστικού έγινε κατά τη διάρκεια του Κρητιδικού (180-130 εκατ. χρόνια πριν). Τα θηλαστικά που σταμάτησαν να γεννούν αβγά όπως τα ερπετά και καθώς η μητέρα κρατούσε το έμβρυο μέσα στο ίδιο της το σώμα όπου μεγάλωνε και αναπτυσσόταν, άλλαξαν την συμπεριφορά τους. Ήταν απαραίτητη η προστασία του νεογέννητου, ο συναισθηματικός δεσμός μεταξύ του βρέφους και της μητέρας που δημιουργήθηκε, οδήγησε στην ανάπτυξη της κοινωνικότητας. Εξαιτίας και της κοινωνικοτητας τους, τα πλακουντοφόρα θηλαστικά αναδείχτηκαν στο πιο πετυχημένο είδος.

Οι άλλες δύο ομάδες θηλαστικών, εκτός των πλακουντοφόρων είναι τα μονοτρήματα και τα μαρσιποφόρα. Τα μονοτρίματα (έχιδνα, ορνιθόρυγχος) οφείλουν το όνομα τους στο ότι έχουν ένα μόνο τρήμα (οπή), από το οποίο βγαίνουν προϊόντα γεννητικού, ουροποιητικού και πεπτικού συστήματος και παρόλο που γεννούν αυγά θηλάζουν τα μικρά τους. Τα μαρσιποφόρα (καγκουρώ κοάλα κλπ) μεταφέρουν τα μικρά τους σε μάρσιπο όπου ολοκληρώνεται η ανάπτυξη του πρώιμου νεογέννητου. Το γνωστότερο απολίθωμα μαρσιποφόρου έχει ηλικία 125 εκατ. έτη. Περίπου την ίδια ηλικία έχει και το απολίθωμα από το αρχαιότερο πλακουντοφόρο, το οποίο ονομάζεται Eomaia scansoria, και βρέθηκε στην Κίνα.

Το πρώτο πλακουντοφόρο Θηλαστικό (αναπαράσταση και το απολίθωμα ηλικίας 125 εκατ. χρ.)
Photo
Από αυτό εξελίχτηκαν χιλιάδες διαφορετικά είδη, πολλά από τα οποία εξαφανίστηκαν στο πέρασμα των εκατομμυρίων χρόνων. Οι κυριότερες ομάδες (τάξεις)θηλαστικών είναι:

Εντεντάτα: Ζώα όπως τα αρμαντίλιο, οι βραδύποδες και οι μυρμιγκοφάγοι.

Χειρόπτερα: οι νυχτερίδες, τα μόνα θηλαστικά που πετούν.

Σαρκοφάγα, σε αυτά ανήκουν Αιλουροειδή, Ύαινες, σκύλοι, ρακούν, αρκούδες, νυφίτσες. Οι πρόγονοι τους ονομαζόταν κρεόδοντα, είχαν μικρούς εγκεφάλους, κοντά πόδια και νύχτια και κυριάρχησαν στην εποχή του Παλαιοκαίνου.

Κητώδη: Θηλαστικά προσαρμοσμένα πλήρως σε διαβίωση στην θάλασσα, όπως φάλαινες και δελφίνια. Προέρχονται από οπληφόρα ζώα συγγενικά με τον ιπποπόταμο.

Περισσοδάκτυλα: • Περιττός αριθμός δακτύλων (1 ή 3) σε κάθε πόδι. Άλογα, ρινόκεροι, τάπιροι, και εξαφανισμένα όπως χαλικοθήρια, βροντοθήρια, τιτανοθήρια. Τα περισσότερα είναι και οπληφόρα.

Αρτιοδάχτυλα: Άρτιος αριθμός δακτύλων (2 ή 4). Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα βοοειδή, τα γουρούνια, τα ελάφια, οι καμηλοπαρδάλεις, οι ιπποπόταμοι, τα μοσχοειδή, τα μηρυκαστικά. Έχουν εξαφανιστεί πάρα πολλά, όπως ορεόδοντα, εντελόδοντα, ανθρακοθήρια

Προβοσκιδωτά: Οι γίγαντες της ξηράς όπως οι Ελέφαντες. Πολλοί πρόγονοι του ελέφαντα έχουν εξαφανιστεί: μαστόδοντα, δεινοθήρια, γομφοθήρια, πλατυμπέλοντα, στεγόδοντα.

Πρωτεύονται: Η ανώτερη και πιο εξελιγμένη ομάδα στην οποία ανήκει και ο άνθρωπος.

ΠΡΩΤΕΥΟΝΤΑ
Photo