Νάνακ Γκουρού

Νάνακ Γκουρού 1469 έως 1539 (70)

Αποφθέγματα Αποσπάσματα Ιστορικό πλαίσιο

«Η υψηλότερη θρησκεία είναι η ανύψωση στην παγκόσμια αδελφότητα, το να θεωρήσετε όλα τα πλάσματα ισάξια σας.»

Βιογραφία

Ο Γκουρού Νάνακ Ντεβ (15 Απριλίου 1469 – 22 Σεπτεμβρίου 1539), γνωστός και ως Μπάμπα Νάνακ, ήταν ο ιδρυτής του Σιχισμού και ο πρώτος από τους δέκα Σιχ Γκουρού. Γεννήθηκε στο Ράι Μπόι ντι Ταλβαντί, στην περιοχή της Λαχόρης, το σημερινό Νανκάνα Σαχίμπ του Πακιστάν, σε οικογένεια Ινδουιστών. Από μικρή ηλικία έδειχνε ιδιαίτερη κλίση προς τον στοχασμό και τα πνευματικά ζητήματα. Ζώντας σε μια περιοχή όπου συνυπήρχαν Ινδουιστές και Μουσουλμάνοι, ήρθε σε επαφή με διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις και ιδέες. Είχε μια μεγαλύτερη αδελφή, την Μπέμπε Νανάκι, με την οποία διατηρούσε πολύ στενή σχέση. Με τη βοήθεια του συζύγου της εργάστηκε για ένα διάστημα ως υπεύθυνος αποθήκης στο Σουλτανπούρ Λόντι. Παντρεύτηκε τη Μάτα Σουλάχνι και απέκτησαν δύο γιους, τον Σρι Τσαντ και τον Λακμί Ντας. Σύμφωνα με τη σιχική παράδοση, ενώ βρισκόταν στο Σουλτανπούρ, ο Νάνακ είχε μια βαθιά πνευματική εμπειρία κοντά στον ποταμό Μπέιν. Λέγεται ότι εξαφανίστηκε για τρεις ημέρες και, όταν επέστρεψε, είχε αποκτήσει τη βεβαιότητα ότι είχε κληθεί να αφιερώσει τη ζωή του στη διδασκαλία και στην αναζήτηση της θείας αλήθειας. Τα επόμενα χρόνια πραγματοποίησε μακρινά ταξίδια, γνωστά στην παράδοση ως Ουντάσις. Οι αφηγήσεις των Σιχ τον παρουσιάζουν να ταξιδεύει σε μεγάλες περιοχές της Νότιας Ασίας και πέρα από αυτήν, συναντώντας ασκητές, θρησκευτικούς δασκάλους, λόγιους και απλούς ανθρώπους διαφορετικών πεποιθήσεων. Η διδασκαλία του βασιζόταν στην πίστη σε έναν Θεό, στη μνήμη και επίκληση του θείου Ονόματος, στην έντιμη εργασία, στην προσφορά προς τους άλλους και στην ισότητα όλων των ανθρώπων. Απέρριπτε τις διακρίσεις που βασίζονταν στην κάστα, την κοινωνική θέση ή τη θρησκευτική καταγωγή και τόνιζε ότι η πραγματική πνευματικότητα δεν βρίσκεται στις εξωτερικές τελετουργίες αλλά στην αλήθεια, την ταπεινότητα και τον τρόπο ζωής του ανθρώπου. Ύστερα από πολλά χρόνια ταξιδιών εγκαταστάθηκε στο Καρταρπούρ, στην περιοχή του Παντζάμπ, όπου έζησε ως οικογενειάρχης και αγρότης. Γύρω του σχηματίστηκε σταδιακά μια κοινότητα μαθητών. Η κοινή προσευχή, η ψαλμωδία ύμνων, η εργασία και το λανγκάρ —το κοινό γεύμα στο οποίο μπορούσαν να συμμετέχουν όλοι ανεξαρτήτως κοινωνικής προέλευσης— έγιναν βασικά στοιχεία της νέας κοινότητας. Πριν από τον θάνατό του επέλεξε ως διάδοχό του τον Μπάι Λέχνα, στον οποίο έδωσε το όνομα Γκουρού Άνγκαντ. Έτσι άρχισε η διαδοχή των δέκα ανθρώπινων Γκουρού του Σιχισμού. Οι επόμενοι Γκουρού συνέχισαν και οργάνωσαν τη θρησκευτική και κοινωνική παράδοση που είχε θεμελιώσει ο Νάνακ. Ο Γκουρού Άνγκαντ συνέβαλε στην καθιέρωση της γραφής Γκουρμούκι, ενώ ο τρίτος Γκουρού, Αμάρ Ντας, ενίσχυσε ιδιαίτερα τον θεσμό του λανγκάρ και την αρχή της κοινωνικής ισότητας. Ο τέταρτος Γκουρού, Ραμ Ντας, ίδρυσε τον οικισμό που εξελίχθηκε αργότερα στην Αμριτσάρ, τη σημαντικότερη ιερή πόλη των Σιχ. Αρκετές γενιές αργότερα, το 1699, ο δέκατος Γκουρού, Γκομπίντ Σινγκ, ίδρυσε την Κάλσα, την κοινότητα των μυημένων Σιχ, στην οποία μπορούν να ανήκουν τόσο άνδρες όσο και γυναίκες. Η Κάλσα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην πνευματική πειθαρχία, την ηθική ζωή, την ισότητα και την υποχρέωση υπεράσπισης όσων υφίστανται αδικία. Ο Γκουρού Νάνακ υπήρξε επίσης σημαντικός ποιητής και υμνογράφος. Οι διδασκαλίες του διατυπώθηκαν σε ύμνους που συνδύαζαν τη θρησκευτική σκέψη με την ποίηση και τη μουσική. Εκατοντάδες από αυτούς εντάχθηκαν αργότερα στο Γκουρού Γκραντ Σαχίμπ, το ιερό κείμενο του Σιχισμού. Η πρώτη μεγάλη συλλογή των ιερών ύμνων, γνωστή ως Άντι Γκραντ, συντάχθηκε το 1604 από τον πέμπτο Γκουρού, Αρτζάν. Το 1708 ο δέκατος Γκουρού, Γκομπίντ Σινγκ, ανακήρυξε το Γκουρού Γκραντ Σαχίμπ ως τον τελικό και αιώνιο Γκουρού της κοινότητας των Σιχ. Από τότε οι Σιχ το αντιμετωπίζουν με βαθύ σεβασμό ως την ύψιστη πνευματική αυθεντία της παράδοσής τους. Ο Γκουρού Νάνακ πέθανε στο Καρταρπούρ στις 22 Σεπτεμβρίου 1539. Οι διδασκαλίες του για την ενότητα του Θεού, την ισότητα των ανθρώπων, την έντιμη εργασία, την προσφορά και την υπέρβαση των κοινωνικών και θρησκευτικών διαχωρισμών αποτέλεσαν τα θεμέλια του Σιχισμού και εξακολουθούν να καθορίζουν τη ζωή εκατομμυρίων Σιχ σε ολόκληρο τον κόσμο.