|
Αλμπέρτο Μοράβια ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ O Μοράβια αναλύει τον ερωτά του για τη λογοτεχνία, αναφέρεται στην τέχνη, στις πολιτικές του πεποιθήσεις κι αποκαλύπτει τις συνταρακτικές στιγμές της πολυτάραχης ζωής του ενώ συγχρόνως παίρνει θέση στα γεγονότα που έζησαν οι άνθρωποι του 20ού αιώνα. |
|---|
Αλμπέρτο Μοράβια
[Αλμπέρτο Μοράβια – Αλέν Ελκάν:Απόσπασμα απο Μετάφραση Γιάννης Δρόσος. Εκδόσεις Σ.Ι.Ζαχαρόπουλος, 1991] «Είμαι δραματουργός από φυσική μου κλίση. Τα πρώτα βιβλία που διάβασα ήταν του Μολιέρου, του Τσέχοφ, του Γκολντόνι και του Σαίξπιρ. Η ιδέα που κυριαρχούσε μέσα μου όταν έγραφα τους ‘Αδιάφορους’ ήταν να εναρμονίσω τη θεατρική τεχνική με την τεχνική του μυθιστορήματος. Τα μυθιστορήματά μου είναι στην πραγματικότητα δράματα ‘μεταμφιεσμένα’. Έγραψα, εξάλλου, καμιά δωδεκαριά θεατρικά έργα. Και ο συγγραφέας που έχει τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω μου είναι ο Ντοστογιέφσκι, ο οποίος αναμφισβήτητα είναι ο πιο θεατρικός μυθιστοριογράφος Ρώσος του δέκατου ένατου αιώνα. Γιατί αφιερώθηκα περισσότερο στο μυθιστόρημα παρά στο θέατρο; Γιατί το θέατρο δεν είναι πια τόσο ζωντανό, όσο ήταν κατά την διάρκεια μερικών αιώνων. Θα ’λεγε κανείς ότι βρίσκεται σε θανάσιμη καμπή. Αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι το σημερινό θέατρο αποτελεί ‘αριστοκρατικό’ μέσο έκφρασης. Δεν ήταν έτσι στο παρελθόν, αντίθετα μάλιστα, ήταν όπως ο κινηματογράφος, άλλοτε καλό κι άλλοτε κακό, αλλά πάντα ήταν για όλο τον κόσμο. Για να υπάρξει μεγάλο θέατρο χρειάζεται μια θεατρική κοινωνία που θα αποτελείται, όπως και στον καιρό του Τσέχοφ, ή στον καιρό του Σαίξπιρ, από σκηνοθέτες, θεατές, ηθοποιούς, συγγραφείς, κριτικούς κ.λπ. Αυτή η κοινωνία δεν υπάρχει σήμερα πια. Ο κινηματογράφος και η τηλεόραση πήραν τη θέση του θεάτρου σαν θέαμα της μάζας… Κι όμως αν το θέατρο πεθάνει, ορισμένα πράγματα δεν θα μπορούν πια να ειπωθούν. Το θέατρο είναι χώρος θρησκευτικός μέσα στον οποίο ο άνθρωπος αναρωτιέται πάνω στα μεγάλα προβλήματα της ανθρωπότητας: ποιοι είμαστε, πού πάμε, τι κάνουμε κ.λπ. Αυτά τα πράγματα γίνονται καταληπτά μόνο όταν περνάμε από το μυθιστόρημα στο θέατρο και αντίστροφα… Το θέατρο γεννήθηκε μέσα στους ναούς της αρχαίας Ελλάδας. Το μυθιστόρημα γεννήθηκε στους δρόμους της Ισπανίας και της Αγγλίας. […] Διαιρούσα το θέατρο σε δυο μεγάλες κατηγορίες: στο θέατρο του σοβαρού λόγου και σ’ εκείνο της φλυαρίας. Στο θέατρο της φλυαρίας, οι ήρωες διηγούνται ασήμαντα πράγματα, καθημερινά όπως συμβαίνει στα έργα του Τσέχοφ, όπου λέγονται ελάχιστα πράγματα ή τίποτε, όπως συμβαίνει και στον Μπέκετ. Το δράμα παίζεται μακριά από τη σκηνή, αλλά η καθημερινή φλυαρία με την οποία εκφράζονται οι ήρωες επί της σκηνής, έχει τη δυνατότητα να προβάλει τις δραματικές πτυχές, όπως συμβαίνει με τα αντικείμενα που φωτογραφίζονται αντίθετα απ’ το φως… Το θέατρο της φλυαρίας καταλήγει μοιραίως στο θέατρο της σιωπής, όπως μπορούμε να το διαπιστώσουμε στο ‘ζωντανό θέατρο’. Αντίθετα, στο θέατρο του λόγου, που είναι και το παραδοσιακό, το δράμα εκτυλίσσεται πάνω στη σκηνή και οι καθημερινές συζητήσεις περιορίζονται στο ελάχιστο. Το δικό μου θέατρο ανήκει μάλλον στη δεύτερη κατηγορία. Έχω τη γνώμη ότι το δράμα όχι μόνο οφείλει να περνάει σε δεύτερη μοίρα και να μη μιλάει, αλλά να γίνεται δυνατότερο από την καθημερινότητα…» |