Γεχούντι Μενουχίν ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ



Γεχούντι Μενουχίν

από Συνέντευξη το 1997

ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

«Σε αυτό έχω επηρεασθεί από τον πατέρα μου. Για εκείνον που έζησε στην Παλαιστίνη προτού δημιουργηθεί το εβραϊκό κράτος το Ισραήλ ήταν πάντα ένας τόπος προσκυνήματος και όχι ένα κράτος• ήταν, μάλιστα, αντίθετος με τη δημιουργία του. Ηταν βέβαιος ότι ένα κράτος που κουβαλούσε το βάρος της εκδίκησης για ό,τι υπέστη δεν θα μπορούσε να αποφασίζει ελεύθερα. Σήμερα το Ισραήλ είναι υπό το κράτος του μίσους που νιώθει γι’ αυτά που υπέστη από τη φασιστική Γερμανία.
Η ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης θα προέλθει από τις νέες γενιές. Μονάχα αυτές μπορούν να τα καταφέρουν ώστε η Ιερουσαλήμ να γίνει η πρωτεύουσα μιας κοινωνίας όπου θα συνυπάρχουν Άραβες και Εβραίοι, εναλλασσόμενοι κάθε χρόνο στην προεδρία, όπως στην Ελβετία.
Η παρούσα γενιά όμως φοβάται να σκεφθεί αυτά τα πράγματα γιατί είναι αντίθετα στην προπαγάνδα των σιωνιστών. Το πάντρεμα της πραγματικότητας με τους μύθους αποδεικνύεται αδύνατο, αν όχι επικίνδυνο. Δεν είμαι αντίθετος με την ειρηνευτική διαδικασία αλλά πιστεύω ότι η λύση θα έρθει όταν γίνει το από καρδιάς πλησίασμα των μελλοντικών γενεών».

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
«Υποθέτω ότι η μεγαλύτερη «αλλαγή» στην ιστορία της μουσικής, είναι η δυνατότητα να χρησιμοποιούμε αναγνωρίσιμα σύμβολα για να γράψουμε μουσική. Αυτό είναι το ένα. Και οπωσδήποτε και η αρμονία. Ίσως η ανακάλυψη της αρμονίας είναι η πιο σημαντική από όλες τις αλλαγές, για την οποία μάλιστα υπάρχει και τίμημα: τα impure intervalς.
Η μουσική κουλτούρα ορισμένων χωρών δεν περιλαμβάνει καθόλου την αρμονία. Πίσω από τη μουσική υπάρχουν συγκεκριμένοι μαθηματικοί τύποι οι οποίοι περιέχουν μεγάλη ακρίβεια και το αφτί έχει τη δυνατότητα να τους αναγνωρίζει. Είναι δε τόσο λεπτές οι ισορροπίες ώστε, αν αλλάξεις (αριθμολογικά) έστω και ένα ψηφίο, αλλάζει τελείως η κλίμακα μέσα στην οποία το αφτί αντιλαμβάνεται τον ήχο. Χάνεται, ας πούμε, η απαλότητα, η γλυκύτητα που είχε ο ήχος πριν από την αλλαγή. Αυτό είναι και το τίμημα που πρέπει να πληρώσουμε για την αρμονία. Κάποιες φορές λοιπόν πρέπει να επινοούμε τρόπους για να ξεγελάμε το αφτί, ούτως ώστε, ακόμη και όταν η αρμονία θεωρητικά διαταράσσεται, να την αποκαθιστούμε με διάφορα μουσικομαθηματικά τεχνάσματα».

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Οι πολιτικοί διαθέτουν μια εντελώς βραχυπρόθεσμη ματιά απέναντι στα πράγματα ­ η όρασή τους φθάνει έξι μήνες… άντε το πολύ τέσσερα χρόνια μετά. Δηλαδή ως τις επόμενες εκλογές. Μετά ο κόσμος για αυτούς παύει να υπάρχει. Ο πολιτισμός θέλει σχεδιασμούς μακροπρόθεσμους… ο πολιτισμός είναι η συνομιλία των ανθρώπων με την αιωνιότητα».

ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ
«Υπάρχουν διαβαθμίσεις σε αυτό που εννοούμε ως επιβίωση. Υπάρχει η επιβίωση του ανθρώπου η οποία συχνά επιτυγχάνεται εις βάρος άλλων μορφών ζωής. Όλοι μας εξαρτιόμαστε από τους άλλους γύρω μας. Πολλές φορές όμως κάνουμε πράγματα τα οποία πληγώνουν τους άλλους. Συχνά διατυπώνουμε λάθος κρίσεις. Άνθρωποι οι οποίοι νιώθουν δυστυχισμένοι, μπερδεμένοι, που στη ζωή τους δεν έκαναν αυτό που ήθελαν να κάνουν, μπορούν εύκολα να άγονται και να φέρονται από υποσχέσεις. Οι άλλοι καταφέρνουν εύκολα να τους πείσουν ότι δεν ήταν δικό τους το λάθος.
Υπάρχουν διάφορα επίπεδα ταύτισης. Για παράδειγμα, είναι αναγνωρίσιμη εικόνα για τον άνθρωπο μια μητέρα να πεθαίνει για το παιδί της. Γίνεται, δηλαδή, εύκολα κατανοητό. Και στη ζωή πρέπει να αναζητούμε αυτά τα υψηλά ιδανικά και να ταυτιζόμαστε με τους ανθρώπους που τα ενσαρκώνουν:
με τον άνθρωπο που θα δώσει τη ζωή του για μια ιδέα, με τη μητέρα που θα πεθάνει για το παιδί της, με μια ομάδα ανθρώπων που δεν θα διστάσουν να πεθάνουν προκειμένου να υπερασπισθούν μια μακρινή θεωρία ή ακόμη και με αυτόν που πεθαίνει μόνο και μόνο για να κατατροπώσει τον εχθρό του. Αυτή τη φυσική τάση του ανθρώπου, αυτό το ένστικτο, οφείλουμε να το συμφιλιώσουμε με τον κόσμο στον οποίο ζούμε, όπου χρειάζεται ακόμη πολύ κουράγιο γιατί είναι πολλές οι μάχες που πρέπει να δώσουμε. Επίσης περισσότερο από ποτέ άλλοτε σε αυτόν τον κόσμο εξαρτιόμαστε ο ένας από τον άλλον. Πλέον είναι αδύνατον να επιβιώσουμε όταν η Αφρική μαστίζεται από την πείνα και τη δυστυχία. Βεβαίως ο κίνδυνος δεν μας απειλεί άμεσα. Για 20-30 χρόνια μπορούμε να συνεχίσουμε να επιβιώνουμε χωρίς να γίνεται άμεσα αντιληπτός.
Οι ασθένειες, όμως, οι κίνδυνοι, η μόλυνση… όλα αυτά πλησιάζουν όλο και πιο κοντά και, αν δεν δουλέψουμε όλοι για το γενικό καλό, αν δεν δώσουμε το καλό παράδειγμα, η καταστροφή θα μας αφορά όλους.
Ελπίζω ότι η Ευρώπη θα δώσει το καλό παράδειγμα δείχνοντας και σε άλλα έθνη ότι είναι δυνατόν κουλτούρες τις οποίες χαρακτηρίζει η διαφορετικότητα να συνυπάρξουν αρμονικά. Έτσι κι αλλιώς, σήμερα στη Δυτική Ευρώπη δεν τρέφουμε πλέον κανέναν ιδιαίτερο σεβασμό για τα σύνορα , έχουμε ξεπεράσει την ιδέα της εδαφικής υπεροχής. Είμαστε πλέον σίγουροι ότι η Γερμανία δεν πρόκειται να εισβάλει στη Γαλλία. Όλες μας οι ελπίδες έχουν μετατεθεί στον πολιτισμό. Όλοι ελπίζουμε ότι στο πλαίσιο της καινούργιας Ευρωπαϊκής Ένωσης η πολιτιστική φωνή κάθε χώρας θα έρθει ως ένα βαθμό να αντικαταστήσει την εθνική βεβαιότητά της. Αυτός άλλωστε είναι και ο σκοπός για τον οποίο δουλεύουμε. Το καλό παράδειγμα πρέπει οπωσδήποτε να δοθεί διότι υπάρχουν γύρω μας κράτη τα οποία ακόμη λειτουργούν πρωτόγονα.
Μάλιστα όσο πιο ανατολικά κινούμαστε τόσο πιο πρωτόγονη γίνεται η συμπεριφορά τους. Μην πάτε μακριά. Πάρτε για παράδειγμα τη Ρωσία.
Αντί να δώσει στην Τσετσενία, η οποία ζητάει να αυτονομηθεί, την ελευθερία να βρει τον εαυτό της, θέλει να την κρατά υπό τον έλεγχο και την κυριαρχία της. Ακόμη και οι γονείς σήμερα λένε στα παιδιά τους: «Φύγετε και, αν μας χρειασθείτε, γυρίστε πίσω». Και αυτά με μαθηματική ακρίβεια πάντα γυρνούν στον πατέρα τους, στη μάνα τους, στη σιγουριά της ψυχής τους. Αν τους στερήσεις κάθε ελευθερία, τότε θα επαναστατήσουν. Σήμερα πια οι πολιτισμένοι άνθρωποι δεν εξασφαλίζονται έναντι των υπαρξιακών τους φόβων στρατιωτικά, ελέγχοντας τα σύνορά τους, τα προσωπικά τους όρια.
Ο πολιτισμένος άνθρωπος εξασφαλίζει την προσωπική του ηρεμία μέσω του πολιτισμού. Βλέπουμε ότι η Κίνα πάλι θέλει να έχει υπό τον έλεγχό της το Θιβέτ. Η Ταϊβάν σκέφτεται όπως η Κίνα. Όλες αυτές οι χώρες δεν έχουν ξεπεράσει το σύνδρομο της εδαφικής υπεροχής. Η Ευρώπη σε όλους αυτούς πρέπει να δείξει ότι, ακόμη κι αν αυτονομηθεί το Θιβέτ, μπορούν όλοι να συνεχίσουν να είναι ευτυχισμένοι. Ο ένας θα βοηθάει τον άλλον και δεν θα υπάρχει η ανάγκη της κυριαρχίας και της επιβολής». (απόσπασμα από συνέντευξη στον Θανάση Λάλλα το 1997)