Αλμπερτ Σβάιτσερ

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ



Αλμπερτ Σβάιτσερ

Η ηθική τού σεβασμού της ζωής

Αποσπάσματα

Στις μέρες μας επικρατεί μια απουσία σκέψης, που την χαρακτηρίζει η περιφρόνηση της ζωής. Κάναμε τον πόλεμο για ζητήματα που θα μπορούσαν να λυθούν με έκκληση προς τη λογική. Κανένας δεν βγήκε νικητής. Ο πόλεμος προξένησε θάνατο σε εκατομμύρια ανθρώπους, επέβαλε δυστυχία σε εκατομμύρια άλλων ανθρώπων και προκάλεσε τον θάνατο και τον πόνο σε εκατομμύρια αθώων ζώων. Γιατί; Επειδή δεν έχουμε τον πραγματικό σεβασμό στη ζωή. Γι’ αυτό το λόγο κάθε λαός φοβάται όλους τους άλλους και καθένας προκαλεί φόβο στους άλλους.

[...] Η ηθική δεν είναι τίποτε άλλο παρά σεβασμός στην ζωή. Ο σεβασμός στη ζωή μου έδωσε τη βασική αρχή της ηθικής, που λέει ότι ή έννοια του καλού είναι να διατηρείς, να βοηθάς και να εμψυχώνεις την ζωή και κακό είναι να την ζημιώνεις, να την καταστρέφεις και να της φέρνεις εμπόδια. Η θετική άποψη του κόσμου, δηλαδή η θετική άποψη της θέλησης της ζωής που εκδηλώνεται γύρω μου, δεν είναι δυνατή για μένα, παρά μονάχα όταν αφοσιώνομαι σε άλλες υπάρξεις. Από μια εσώψυχη ανάγκη, χωρίς να αντιλαμβάνομαι την έννοια του σύμπαντος, ενεργώ μέσα στον κόσμο και τον μεταμορφώνω, δημιουργώντας αξίες και με ηθική δραστηριότητα. με μια ηθική και θετική στάση απέναντι στον κόσμο και στην ζωή είναι που συμμορφώνομαι με την παγκόσμια θέληση της ζωής που πηγάζει μέσα μου.

[...] Αυτό που ονομάζουμε αγάπη, είναι στην ουσία ο σεβασμός της ζωής. Όλες οι αξίες, υλικές και πνευματικές, παραμένουν αξίες στο μέτρο όπου υπηρετούν τη διατήρηση και την ανάπτυξη της ζωής στον υψηλότερο δυνατό βαθμό. Με αυτές τις απαιτήσεις και με αυτή την προέκταση, η ηθική δεν έχει όρια.

[...] H ηθική του σεβασμού της ζωής δεν παραδέχεται όπως ένας άνθρωπος απαλλάσσεται από τις ευθύνες έναντι των άλλων ανθρωπίνων υπάρξεων. Ζητά από εμάς με οποιονδήποτε τρόπο και οπουδήποτε να δώσουμε αποδείξεις αφοσίωσης έναντι των άλλων. Από εκείνους που λόγω του επαγγέλματός τους δεν είναι δυνατή η εκδήλωση αφοσίωσης και δεν έχουν τίποτε άλλο να προσφέρουν, από αυτούς η ηθική ζητά να θυσιάσουν λίγο από τον καιρό τους και την ανάπαυσή τους έστω και αν αυτή είναι περιορισμένος, Δημιουργήστε μια πρόσθετη δράση, λέει η ηθική, έστω διακριτική ή μυστική. Ανοίξτε τα μάτια σας και αναζητήστε που υπάρχει κανένας άνθρωπος ή ένα έργο που να έχει ανάγκη λίγου καιρού, λίγης φιλίας, λίγης συμπάθειας ή λίγης εργασίας που ένας άνθρωπος θα θελήσει να προσφέρει. Μπορεί αυτός να είναι ένας έρημος άνθρωπος, ένας πληγωμένος από την ζωή, ένας άρρωστος ή ένας ανίκανος στον οποίο μπορείς να φανείς χρήσιμος. Μπορεί να έιναι και κανένας γέρος ή ένα παιδί. Μπορεί ακόμη να είναι και κανένα έργο φιλανθρωπίας που να έχει ανάγκη εθελοντών, που θα μπορούσαν να θυσιάσουν μια βραδιά τους ενεργώντας για τους σκοπούς του έργου. Πώς μπορεί κανείς να απαριθμήσει όλες τις περιπτώσεις που μπορεί να χρησιμοποιηθεί το πολύτιμο αυτό κεφάλαιο που λέγεται άνθρωπος και ο οποίος λείπει από παντού;

Ζήτησε λοιπόν να βρεις μια τοποθέτηση για τα ανθρώπινα αισθήματά σου. Μην απογοητεύεσαι αν είσαι αναγκασμένος να περιμένεις ή να αναζητάς. Προετοιμάσου ακόμη και για απογοητεύσεις αλλά μην αφήσεις να σου διαφύγει μια πρόσθετη δράση που σου επιτρέπει να δείξεις την αφοσίωσή σου σ έναν συνάνθρωπο. Θα υπάρχεις ασφαλώς, κάποιος που προορίζεται για σένα, φτάνει ο ίδιος να το θελήσεις. Έτσι μιλά η αληθινή ηθική που δεν μπορούν να προσφέρουν ένα μικρός μέρος του καιρούς τους και της ανθρωπιάς τους. Ευτυχισμένοι θα είναι αν ακούσουν τη φωνή της ηθικής και αποφύγουν την μοίρα των ξεπεσμένων ανθρώπων που αρνήθηκαν να προσφέρουν μέρος του εαυτού τους.

[...] Ένα απειροελάχιστο μονάχα μέρος του σύμπαντος βρίσκεται μέσα στην αφαίρα της δράσεως μου. Το υπόλοιπο περνά δίπλα μου σαν ένας μακρινός ωκεανός στον οποίο μάταια στέλνω σήματα. Με την αφοσίωση μου ωστόσο σε καθετί που βρίσκεται στην σφαίρα της επιρροής μου και έχει την ανάγκη μου, επικοινωνώ πνευματικά με το υπέρτατο Ον και μ αυτό τον τρόπο δίνω έννοια και πλούτο στην φτωχή μου ύπαρξη. Το ποτάμι βρήκε τον ωκεανό του που θα ξεχυθεί.