Μπέρτραντ Ράσελ - Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ απόσπασμα

Μπέρτραντ Ράσελ ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
Μπέρτραντ Ράσελ Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ Επιλεγμένα Αποσπάσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 TΙ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΔΥΣΤΥΧΙΣΜΕΝΟΥΣ. Τα ζώα είναι ευτυχισμένα όσο έχουνε καλή υγεία και αρκετή τροφή.Νιώθει κανείς αυθόρμητα πως και για τα ανθρώπινα όντα θα έπρεπε ναισχύει το ίδιο, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό δε συμβαίνειστην εποχή μας. Αν εσείς ο ίδιος αισθάνεστε δυστυχισμένος, δεν θα σαςείναι δύσκολο να παραδεχτείτε πόσοι από τους φίλους σας είναι το ίδιοευτυχισμένοι. Και όταν θα έχετε εξετάσει τους φίλους σας, προσπαθήστενα μάθετε την τέχνη να διαβάζετε τα πρόσωπα. Κάνετε τον εαυτό σαςευαίσθητο δέκτη στις ψυχικές καταστάσεις εκείνων πουσυναναστρέφεστε καθημερινά στη ζωή σας. «Πάνω σε κάθε πρόσωπο διακρίνω μια ουλή, ουλή αδυναμίας, ουλήπόνου και δέους», έγραφε ο Μπλέϊκ. Μόλο που οι περιπτώσεις τους είναιδιαφορετικές, θα βρείτε παντού ανθρώπους δυστυχισμένους. [...] Οι ψυχολογικές αιτίες της δυστυχίας είναι πολλές και ποικίλες. Μα όλεςτους έχουν ένα κοινό παράγοντα. Ένας συνηθισμένος τύποςδυστυχισμένου ανθρώπου είναι εκείνος που επειδή στερήθηκε στα νιάτατου μια ομαλή φυσιολογική ικανοποίηση, καταλήγει να εκτιμά αυτή τηνικανοποίηση περισσότερο από κάθε άλλη. Έτσι έχει αποτυπωμένη στηζωή του μια κατεύθυνση ολότελα μονόπλευρη επιμένοντας με πάθος στοναν «βγάλει το άχτι του» αδιαφορώντας για τα μέσα που θα μεταχειριστείγια το σκοπό αυτό. [...] ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΚΟΠΩΣΗ Η κόπωση είναι πολλών ειδών και μερικά από τα είδη αυτά είναιμεγαλύτερα εμπόδια στην ευτυχία, από άλλα. Η καθαρά σωματική, αν δενείναι υπερβολική, είμαι μια από τις καλύτερες προϋποθέσεις ευτυχίας.Εξασφαλίζει υγιεινό ύπνο και καλή όρεξη και δίνει ζωντάνια στιςψυχαγωγίες που προσφέρουν οι διακοπές από την εργασία. Όταν όμωςείναι υπερβολική, γίνεται επικίνδυνη. [...] ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΦΘΟΝΟΣ Ύστερα από την ανησυχία, ο φθόνος είναι μια από τις πιο δυνατές αιτίεςδυστυχίας. Ο φθόνος είναι, νομίζω, ένα από τα πιο γενικά και πιο βαθιάριζωμένα στον άνθρωπο πάθη. Το συναντάμε συχνά στα βρέφη κάτω τουενός έτους και πρέπει ν αντιμετωπίζεται με πολύ λεπτότητα καιτρυφερότητα από τους παιδαγωγούς. [...] ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Ο ΦΟΒΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ελάχιστοι άνθρωποι μπορούν να είναι ευτυχισμένοι, αν γενικά ο τρόποςτης ζωής τους κι οι αντιλήψεις τους για τον κόσμο δεν εγκρίνονται απόαυτούς, με τους οποίους βρίσκονται σε κοινωνικές σχέσεις, καιειδικότερα, από εκείνους που συναναστρέφονται. [...] ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΕΙΝΑΙ Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΑΚΟΜΗ ΔΥΝΑΤΗ Η ευτυχία είναι 2 ειδών, με όλο που υπάρχουν και ενδιάμεσεςδιαβαθμίσεις. Τα 2 βασικά είδη που εννοώ θα μπορούσαν νακαθοριστούν ως η γνήσια κι η ψεύτικη ευτυχία, ή ως η πνευματική καικτηνώδης, ή ως η ευτυχία του πνεύματος και η ευτυχία της σάρκας…..Ίσως ο απλούστερος τρόπος να περιγράψει κανείς τη διαφορά ανάμεσαστα 2 βασικά είδη ευτυχίας είναι να πει ότι το ένα είναι προσιτό για κάθεάνθρωπο και το άλλο για κείνους που ξέρουν να διαβάζουν και ναγράφουν. [...] «Όσο περισσότερα είναι τα ενδιαφέροντα ενός ανθρώπου, τόσοπερισσότερες δυνατότητες ευτυχίας έχει και τόσο λιγότερο βρίσκεται στοέλεος της μοίρας, αφού μπροστά του ανοίγεται πλήθος επιλογών. [...] Η συντροφικότητα κι η συνεργασία είναι ουσιώδεις παράγοντες ιγα τηνευτυχία του μέσου ανθρώπου.. Η πίστη σε κάτι είναι μια πηγή ευτυχία γιαμεγάλο αριθμό ανθρώπων.. [...] Το μυστικό της ευτυχίας είναι αυτό: πλάτυνε όσο μπορείς περισσότερα ταενδιαφέροντά σου και κάνε τις αντιδράσεις σου προς τα πράγματα και ταπρόσωπα που σ’ ενδιαφέρουν όσο γίνεται φιλικές παρά εχθρικές. [...] Εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις, η ευτυχία δεν είναι κάτι που πέφτειμέσα στο στόμα μας σαν ώριμο φρούτο, χάρη στην απλή συνδρομήευνοϊκών περιστάσεων. Να γιατί τιτλοφόρησα το βιβλίο αυτό «Ηκατάκτηση της ευτυχίας». Γιατί σε ένα κόσμο τόσο πλούσιο σε δυστυχίες,αποφευκτές και αναπόφευκτες, σε αρρώστιες και ψυχολογικέςσυγκρούσεις, σε αγώνες, σε μιζέριες και σε κακή θέληση, ο άνδρας ή ηγυναίκα που θέλει να είναι ευτυχισμένος, οφείλει να βρει τρόπους για ναπαλέψει ενάντια στις πολλαπλές αιτίες της δυστυχίας, στις οποίες κάθεάτομο είναι εκτεθειμένο. Σε μερικές σπάνιες περιπτώσεις δεν απαιτείταιμεγάλη προσπάθεια. Ένας άνθρωπος προικισμένος με καλόβολοχαρακτήρα, που κληρονομεί μια μεγάλη περιουσία και έχει καλή υγείακαι απλά γούστα, μπορεί να περάσει άνετα από την ζωή αναρωτώμενος γιατί οι άλλοι κάνουν τόσες ιστορίες. Αν μια όμορφη γυναίκα με ανεκτικόχαρακτήρα τύχει να παντρευτεί έναν πλούσιο σύζυγο που δε ζητά απόαυτή τίποτε το εξαιρετικό, και αν, ύστερα από το γάμο τους, η κυρία δενφοβάται μήπως παχύνει, θα μπορέσει να χαρεί μια άνετη ζωή, με τηνπροϋπόθεση πως θα σταθεί τυχερή με τα παιδιά της. Αλλά αυτές οιπεριπτώσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες. Οι περισσότεροι άνθρωποι δενείναι πλούσιοι, οι περισσότεροι δεν γεννιούντια με καλόβολο χαρακτήρα.Πολλοί έχουν βίαια πάθη που τους κάνουν να βλέπουν σαν αληθινόμαρτύριο μια ζωή ήσυχη και τακτική. Η υγεία είναι μια ευλογία πουκανείς άνθρωπος δεν είναι βέβαιος ότι θα διατηρηθεί. Και ο γάμος δενείναι μια πηγή αυτόματης ευτυχίας. Για όλους αυτούς τους λόγους ηευτυχία για τους ανθρώπους είναι μια κατάκτηση μάλλον παρά ένα δώροτων Θεών, και σ αυτή την κατάκτηση η προσπάθεια, εωτερική καιεξωτερική, παίζει μεγάλο ρόλο. [...] Η πλειονότητα των ανθρώπων δεν είναι φτιαγμένη για να βρίσκει τηνευτυχία στη φυλακή, και τα πάθη που μας κλείνουν στον εαυτό μας είναιη χειρότερη φυλακή. Ανάμεσα στα πιο κοινά πάθη είναι ο φόβος, οφθόνος, το αίσθημα της ενοχής, ο οίκτος για τον εαυτό μας και οαυτοθαυμασμός. Σ όλα αυτά τα πάθη οι επιθυμίες μας είναισυγκεντρωμένες στον εαυτό μας: δεν ενδιαφερόμαστε αληθινά για τονεξωτερικό κόσμο, παρά μόνο μας ανησυχεί η σκέψη μήπως μας θίξει ήδεν ικανοποιήσει το εγώ μας. Ο φόβος είναι ο κύριος υπεύθυνος για τοότι οι άνθρωποι αρνούνται τόσο πολύ να παραδεχθούν τηνπραγματικότητα και για το ότι φροντίζουν τόσο πολύ να τυλιχθούν μέσαστο ζεστό ρούχο του μύθου. [...] Ευτυχισμένος είναι εκείνος που δεν υποφέρει από καμιά από τιςελλείψεις ενότητας, που η προσωπικότητά του δεν είναι διχασμένη ούτεβρίσκεται σε σύγκρουση με τον κόσμο. Ένας τέτοιος άνθρωπος νιώθει πωςείναι πολίτης του κόσμου και απολαμβάνει ελεύθερα το θέαμα που τουπροσφέρει και τις χαρές που του παρέχει, χωρίς να τον ταράζει η σκέψητου θανάτου, γιατί νιώθει πως πραγματικά δεν είναι κάτι το χωριστό απόαυτούς που θα ‘ρθουν ύστερα από αυτόν. Και ακριβώς μέσα σ’ αυτή τηβαθιά και ενστικτώδη ένωση με το ρεύμα της ζωής θα βρούμε τις πιομεγάλες χαρές.

Μπέρτραντ Ράσελ

Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

Επιλεγμένα Αποσπάσματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
TΙ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΔΥΣΤΥΧΙΣΜΕΝΟΥΣ.
Τα ζώα είναι ευτυχισμένα όσο έχουνε καλή υγεία και αρκετή τροφή.Νιώθει κανείς αυθόρμητα πως και για τα ανθρώπινα όντα θα έπρεπε ναισχύει το ίδιο, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό δε συμβαίνειστην εποχή μας. Αν εσείς ο ίδιος αισθάνεστε δυστυχισμένος, δεν θα σαςείναι δύσκολο να παραδεχτείτε πόσοι από τους φίλους σας είναι το ίδιοευτυχισμένοι. Και όταν θα έχετε εξετάσει τους φίλους σας, προσπαθήστενα μάθετε την τέχνη να διαβάζετε τα πρόσωπα. Κάνετε τον εαυτό σαςευαίσθητο δέκτη στις ψυχικές καταστάσεις εκείνων πουσυναναστρέφεστε καθημερινά στη ζωή σας.
«Πάνω σε κάθε πρόσωπο διακρίνω μια ουλή, ουλή αδυναμίας, ουλήπόνου και δέους», έγραφε ο Μπλέϊκ. Μόλο που οι περιπτώσεις τους είναιδιαφορετικές, θα βρείτε παντού ανθρώπους δυστυχισμένους.

[...]
Οι ψυχολογικές αιτίες της δυστυχίας είναι πολλές και ποικίλες. Μα όλεςτους έχουν ένα κοινό παράγοντα. Ένας συνηθισμένος τύποςδυστυχισμένου ανθρώπου είναι εκείνος που επειδή στερήθηκε στα νιάτατου μια ομαλή φυσιολογική ικανοποίηση, καταλήγει να εκτιμά αυτή τηνικανοποίηση περισσότερο από κάθε άλλη. Έτσι έχει αποτυπωμένη στηζωή του μια κατεύθυνση ολότελα μονόπλευρη επιμένοντας με πάθος στοναν «βγάλει το άχτι του» αδιαφορώντας για τα μέσα που θα μεταχειριστείγια το σκοπό αυτό.

[...]
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
ΚΟΠΩΣΗ
Η κόπωση είναι πολλών ειδών και μερικά από τα είδη αυτά είναιμεγαλύτερα εμπόδια στην ευτυχία, από άλλα. Η καθαρά σωματική, αν δενείναι υπερβολική, είμαι μια από τις καλύτερες προϋποθέσεις ευτυχίας.Εξασφαλίζει υγιεινό ύπνο και καλή όρεξη και δίνει ζωντάνια στιςψυχαγωγίες που προσφέρουν οι διακοπές από την εργασία. Όταν όμωςείναι υπερβολική, γίνεται επικίνδυνη.

[...]
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Ο ΦΘΟΝΟΣ
Ύστερα από την ανησυχία, ο φθόνος είναι μια από τις πιο δυνατές αιτίεςδυστυχίας. Ο φθόνος είναι, νομίζω, ένα από τα πιο γενικά και πιο βαθιάριζωμένα στον άνθρωπο πάθη. Το συναντάμε συχνά στα βρέφη κάτω τουενός έτους και πρέπει ν αντιμετωπίζεται με πολύ λεπτότητα καιτρυφερότητα από τους παιδαγωγούς.

[...]
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9
Ο ΦΟΒΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ
Ελάχιστοι άνθρωποι μπορούν να είναι ευτυχισμένοι, αν γενικά ο τρόποςτης ζωής τους κι οι αντιλήψεις τους για τον κόσμο δεν εγκρίνονται απόαυτούς, με τους οποίους βρίσκονται σε κοινωνικές σχέσεις, καιειδικότερα, από εκείνους που συναναστρέφονται.

[...]
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10
ΕΙΝΑΙ Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΑΚΟΜΗ ΔΥΝΑΤΗ
Η ευτυχία είναι 2 ειδών, με όλο που υπάρχουν και ενδιάμεσεςδιαβαθμίσεις. Τα 2 βασικά είδη που εννοώ θα μπορούσαν νακαθοριστούν ως η γνήσια κι η ψεύτικη ευτυχία, ή ως η πνευματική καικτηνώδης, ή ως η ευτυχία του πνεύματος και η ευτυχία της σάρκας…..Ίσως ο απλούστερος τρόπος να περιγράψει κανείς τη διαφορά ανάμεσαστα 2 βασικά είδη ευτυχίας είναι να πει ότι το ένα είναι προσιτό για κάθεάνθρωπο και το άλλο για κείνους που ξέρουν να διαβάζουν και ναγράφουν.

[...]
«Όσο περισσότερα είναι τα ενδιαφέροντα ενός ανθρώπου, τόσοπερισσότερες δυνατότητες ευτυχίας έχει και τόσο λιγότερο βρίσκεται στοέλεος της μοίρας, αφού μπροστά του ανοίγεται πλήθος επιλογών.

[...]
Η συντροφικότητα κι η συνεργασία είναι ουσιώδεις παράγοντες ιγα τηνευτυχία του μέσου ανθρώπου.. Η πίστη σε κάτι είναι μια πηγή ευτυχία γιαμεγάλο αριθμό ανθρώπων..

[...]
Το μυστικό της ευτυχίας είναι αυτό: πλάτυνε όσο μπορείς περισσότερα ταενδιαφέροντά σου και κάνε τις αντιδράσεις σου προς τα πράγματα και ταπρόσωπα που σ’ ενδιαφέρουν όσο γίνεται φιλικές παρά εχθρικές.

[...]
Εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις, η ευτυχία δεν είναι κάτι που πέφτειμέσα στο στόμα μας σαν ώριμο φρούτο, χάρη στην απλή συνδρομήευνοϊκών περιστάσεων. Να γιατί τιτλοφόρησα το βιβλίο αυτό «Ηκατάκτηση της ευτυχίας». Γιατί σε ένα κόσμο τόσο πλούσιο σε δυστυχίες,αποφευκτές και αναπόφευκτες, σε αρρώστιες και ψυχολογικέςσυγκρούσεις, σε αγώνες, σε μιζέριες και σε κακή θέληση, ο άνδρας ή ηγυναίκα που θέλει να είναι ευτυχισμένος, οφείλει να βρει τρόπους για ναπαλέψει ενάντια στις πολλαπλές αιτίες της δυστυχίας, στις οποίες κάθεάτομο είναι εκτεθειμένο. Σε μερικές σπάνιες περιπτώσεις δεν απαιτείταιμεγάλη προσπάθεια. Ένας άνθρωπος προικισμένος με καλόβολοχαρακτήρα, που κληρονομεί μια μεγάλη περιουσία και έχει καλή υγείακαι απλά γούστα, μπορεί να περάσει άνετα από την ζωή αναρωτώμενος γιατί οι άλλοι κάνουν τόσες ιστορίες. Αν μια όμορφη γυναίκα με ανεκτικόχαρακτήρα τύχει να παντρευτεί έναν πλούσιο σύζυγο που δε ζητά απόαυτή τίποτε το εξαιρετικό, και αν, ύστερα από το γάμο τους, η κυρία δενφοβάται μήπως παχύνει, θα μπορέσει να χαρεί μια άνετη ζωή, με τηνπροϋπόθεση πως θα σταθεί τυχερή με τα παιδιά της. Αλλά αυτές οιπεριπτώσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δενείναι πλούσιοι, οι περισσότεροι δεν γεννιούντια με καλόβολο χαρακτήρα.Πολλοί έχουν βίαια πάθη που τους κάνουν να βλέπουν σαν αληθινόμαρτύριο μια ζωή ήσυχη και τακτική. Η υγεία είναι μια ευλογία πουκανείς άνθρωπος δεν είναι βέβαιος ότι θα διατηρηθεί. Και ο γάμος δενείναι μια πηγή αυτόματης ευτυχίας. Για όλους αυτούς τους λόγους ηευτυχία για τους ανθρώπους είναι μια κατάκτηση μάλλον παρά ένα δώροτων Θεών, και σ αυτή την κατάκτηση η προσπάθεια, εωτερική καιεξωτερική, παίζει μεγάλο ρόλο.

[...]
Η πλειονότητα των ανθρώπων δεν είναι φτιαγμένη για να βρίσκει τηνευτυχία στη φυλακή, και τα πάθη που μας κλείνουν στον εαυτό μας είναιη χειρότερη φυλακή. Ανάμεσα στα πιο κοινά πάθη είναι ο φόβος, οφθόνος, το αίσθημα της ενοχής, ο οίκτος για τον εαυτό μας και οαυτοθαυμασμός. Σ όλα αυτά τα πάθη οι επιθυμίες μας είναισυγκεντρωμένες στον εαυτό μας: δεν ενδιαφερόμαστε αληθινά για τονεξωτερικό κόσμο, παρά μόνο μας ανησυχεί η σκέψη μήπως μας θίξει ήδεν ικανοποιήσει το εγώ μας. Ο φόβος είναι ο κύριος υπεύθυνος για τοότι οι άνθρωποι αρνούνται τόσο πολύ να παραδεχθούν τηνπραγματικότητα και για το ότι φροντίζουν τόσο πολύ να τυλιχθούν μέσαστο ζεστό ρούχο του μύθου.

[...]
Ευτυχισμένος είναι εκείνος που δεν υποφέρει από καμιά από τιςελλείψεις ενότητας, που η προσωπικότητά του δεν είναι διχασμένη ούτεβρίσκεται σε σύγκρουση με τον κόσμο. Ένας τέτοιος άνθρωπος νιώθει πωςείναι πολίτης του κόσμου και απολαμβάνει ελεύθερα το θέαμα που τουπροσφέρει και τις χαρές που του παρέχει, χωρίς να τον ταράζει η σκέψητου θανάτου, γιατί νιώθει πως πραγματικά δεν είναι κάτι το χωριστό απόαυτούς που θα ‘ρθουν ύστερα από αυτόν. Και ακριβώς μέσα σ’ αυτή τηβαθιά και ενστικτώδη ένωση με το ρεύμα της ζωής θα βρούμε τις πιομεγάλες χαρές.

Μπέρτραντ ΡάσελΗ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

Μπέρτραντ Ράσελ

Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ