| Σίγκμουντ Φρόυντ ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Το πρόβλημα στην ανθρώπινη κοινωνία είναι απόρροια της αντίθεσης μεταξύ του ατόμου που ζητά ελευθερία και της απαίτησης του πολιτισμού για κομφορμισμό και καταπάτηση των ενστίκτων. Σύφωνα με το βιβλίο του Φρόυντ, τα πρωτόγονα ένστικτα της ανθρωπότητας έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην κοινωνική ζωή, με αποτέλεσμα, ο πολιτισμός να δημιουργεί νόμους και απαγορεύσεις προκαλώντας ένα αίσθημα δυσφορίας και καταπίεσης στον άνθρωπο. |
|---|
Σίγκμουντ Φρόυντ(Απόσπασμα)[…] Η έρευνά μας για την ευτυχία δεν μας έχει μάθει προσώρας τίποτα που δεν είναι ευρέως γνωστό. Ακόμη κι όταν τη συνεχίζουμε με το ερώτημα γιατί είναι τόσο δύσκολο για τους ανθρώπους να είναι ευτυχισμένοι, η προοπτική να μάθουμε κάτι καινούργιο δεν είναι τόσο μεγάλη. Έχουμε ήδη δώσει την απάντηση, αφού ήδη μνημονεύσαμε τις τρεις πηγές από τις οποίες προέρχονται τα βάσανά μας: την υπεροχή της φύσης, την αδυναμία του σώματός μας, και τις ατέλειες των θεσμών που ρυθμίζουν τις αμοιβαίες σχέσεις των ανθρώπων στην οικογένεια, το Κράτος και την κοινωνία. Σε σχέση με τις δύο πρώτες, η κρίση μας δεν μπορεί να ταλαντεύεται περισσότερο· μας αναγκάζει να αναγνωρίσουμε αυτές τις πηγές πόνου και να παραδοθούμε στο αναπότρεπτο. Δεν θα κυριαρχήσουμε ποτέ ολότελα πάνω στη φύση, ο οργανισμός μας, κομμάτι κι ο ίδιος αυτής της φύσης, θα παραμείνει πάντα ένα πρόσκαιρο, ένα περιορισμένης προσαρμογής και απόδοσης μόρφωμα. Η επίγνωση αυτή δεν λειτουργεί παραλυτικά· τουναντίον, κατευθύνει τη δραστηριότητά μας. Δεν μπορούμε να εξαλείψουμε όλα τα βάσανά μας, αλλά μπορούμε να εξαλείψουμε πολλά από αυτά, ενώ κάποια άλλα να τα ανακουφίσουμε- η εμπειρία χιλιάδων χρόνων μας το έχει αποδείξει. Διαφορετικά συμπεριφερόμαστε με την τρίτη πηγή, την κοινωνική πηγή του πόνου. Δεν θέλουμε να την παραδεχτούμε, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί οι θεσμοί που οι ίδιοι δημιουργήσαμε δεν θα έπρεπε να μας προστατεύουν και να μας ωφελούν περισσότερο. Εξάλλου, όταν σκεφτόμαστε πόσο άσχημα έχει λειτουργήσει το ζήτημα της πρόληψης του πόνου, εγείρεται η υποψία ότι πίσω του μπορεί, επίσης, να κρύβεται ένα κομμάτι της ακατανίκητης φύσης, δηλαδή της δικής μας ψυχικής κατασκευής. Καθώς ασχολούμαστε με τούτη την πιθανότητα, συναντάμε μια τόσο εκπληκτική άποψη, στην οποία θα θέλαμε να σταματήσουμε για λίγο. Σύμφωνα με αυτήν ένα μεγάλο μέρος ευθύνης για την αθλιότητά μας φέρει ο αποκαλούμενος πολιτισμός, που, αν τον αρνούμασταν και επιστρέφαμε στις πρωτόγονες σχέσεις, θα ήμασταν πιο ευτυχισμένοι. Αναδημοσίευση απο psychologynow.gr Γι’ αυτό θα στραφούμε στο απλούστερο ερώτημα, τι αφήνουν οιάνθρωποι με την συμπεριφορά τους να διαφανεί σαν σκοπός καιπρόθεση της ζωής τους, τι ζητούν οι ίδιοι από την ζωή, τι θέλουννα πετύχουν με αυτή. Η απάντηση εδώ δεν είναι δύσκολη˙επιδιώκουν την ευτυχία, θέλουν να γίνουν και να μείνουνευτυχισμένοι. Αυτή η επιδίωξη έχει δύο πλευρές, έναν θετικόκαι έναν αρνητικό σκοπό, από την μια πλευρά θέλει την απουσίατου πόνου και της δυσαρέσκειας και από την άλλη το βίωμαισχυρών αισθημάτων ηδονής. Στην στενή σημασία της λέξης η«ευτυχία» αναφέρεται στο τελευταίο. Αντίστοιχα με τονδιαχωρισμό των σκοπών αναπτύσσεται και η δραστηριότητα τωνανθρώπων προς δυο κατευθύνσεις, ανάλογα με το αν προσπαθείνα πραγματοποιήσει - κυρίως ή αποκλειστικά – τον ένα ή τονάλλο από τους σκοπούς. Τον σκοπό της ζωής τον θέτει, όπως καταλαβαίνουμε, απλώς τοπρόγραμμα της αρχής της ηδονής. Αυτή η αρχή εξουσιάζει τηνεπίδοση του ψυχικού μηχανισμού από την πρώτη στιγμή τηςζωής˙ για την σκοπιμότητα της δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολίακαι όμως το πρόγραμμά της βρίσκεται σε διαμάχη με όλο τονκόσμο, τόσο μακρόκοσμο όσο και τον μικρόκοσμο. Η εκτέλεση τηςδεν είναι δυνατή, όλοι οι θεσμοί του κόσμου της αντιστέκονται˙θα μπορούσε να πει κανείς : στο πρόγραμμα της «Δημιουργίας»δεν περιέχεται η πρόθεση να είναι ο άνθρωπος «ευτυχισμένος».Αυτό που ονομάζουμε σε αυστηρή έννοια ευτυχία προέρχεταιμάλλον από την ξαφνική ικανοποίηση συσσωρευμένων αναγκώνκαι είναι σύμφωνα με την φύση του δυνατό μόνο σαν επεισοδιακόφαινόμενο. Κάθε διάρκεια μιας ποθητής από την αρχή της ηδονήςκατάστασης προσφέρει μόνο ένα αίσθημα χλιαρής ευχαρίστησης˙είμαστε έτσι φτιαγμένοι, ώστε μπορούμε να απολαμβάνουμεέντονα μόνο την αντίθεση, την κατάσταση μόνο λίγο. Έτσι οιδυνατότητες της ευτυχίας μας είναι περιορισμένες ήδη από τηνιδιοσυστασία μας. Πολύ ποιο εύκολο είναι να μας βρει η δυστυχία.Από τρεις πλευρές απειλεί ο πόνος, από τον ίδιο μας το σώμα,που προορισμένο για να μαραθεί και να διαλυθεί δεν μπορεί νααποφύγει τον πόνο και το άγχος σαν προειδοποιητικά σημάδια,από το περιβάλλον, που μπορεί να στραφεί εναντίον μας μεπανίσχυρες, αδυσώπητες και καταστρεπτικές δυνάμεις και τελικάαπό τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους. Τον πόνο, πουπροέρχεται από αυτή την πηγή, τον αισθανόμαστε ίσως οδυνηρότερα από κάθε άλλον˙ τείνουμε να τον θεωρήσουμε σανκατά κάποιον τρόπο περιττό συμπλήρωμα, αν και μοιραία δεν θαέπρεπε να είναι λιγότερο αναπότρεπτος από τον πόνο άλληςπροέλευσης. Δεν είναι παράξενο που οι άνθρωποι κάτω από την πίεση αυτώντων δυνατοτήτων του πόνου συνηθίζουν να μειώνουν τηναπαίτηση τους για ευτυχία, όπως επίσης και η ίδια η αρχή τηςηδονής μεταμορφώθηκε κάτω από την επίδραση τουπεριβάλλοντος στην λιγότερη αρχή της πραγματικότητας, αφούθεωρούμαστε ήδη ευτυχείς , όταν έχουμε αποφύγει την δυστυχία,όταν έχουμε ξεπεράσει τον πόνο, όταν γενικά το καθήκον τηςαποφυγής του πόνου απωθεί στο παρασκήνιο το καθήκον τηςαποκόμισης της ηδονής. Αναδημοσίευση από: trickmetreatme.tumblr.com |