Cosmos
1845
Όταν συλλογιζόμαστε τις διαφορετικές μορφές χαράς που μας προσφέρει η θέαση της φύσης, πρώτη θέση κατέχει ένα αίσθημα που δεν εξαρτάται από τη βαθιά γνώση των φυσικών φαινομένων ούτε από τα ιδιαίτερα γνωρίσματα του τόπου που μας περιβάλλει. Σε μια απέραντη πεδιάδα, όπου ο ορίζοντας χάνεται μακριά, ή στην ακτή, όπου τα κύματα σβήνουν απαλά πάνω στην άμμο, ο νους διαπερνάται από την ίδια αίσθηση μεγαλείου και απεραντοσύνης. Σαν από μια μυστική διαίσθηση, η ψυχή αντιλαμβάνεται ότι πίσω από αυτή την εικόνα υπάρχουν νόμοι που ρυθμίζουν τις δυνάμεις του σύμπαντος.
Η απλή επικοινωνία με τη φύση, η επαφή με τον ελεύθερο αέρα, ασκεί μια δύναμη ταυτόχρονα γαλήνια και αναζωογονητική πάνω στο κουρασμένο πνεύμα. Καταπραΰνει τη θύελλα των παθών και μαλακώνει την καρδιά όταν αυτή έχει κλονιστεί από τη λύπη. Σε κάθε τόπο της γης και σε κάθε βαθμίδα πνευματικής καλλιέργειας, ο άνθρωπος μπορεί να αντλήσει από την ίδια πηγή.
Οι σοβαρές και υψηλές σκέψεις που γεννά η επαφή με τη φύση πηγάζουν από μια διαισθητική αίσθηση τάξης και αρμονίας που διαπερνά το σύμπαν. Μπροστά στον έναστρο ουρανό, στην απέραντη πεδιάδα ή στον μακρινό ορίζοντα της θάλασσας, συνειδητοποιούμε τη στενότητα της δικής μας ύπαρξης απέναντι στην εικόνα του απείρου.