ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Η ΙΣΤΟΡΙΑ 529 Έναρξη του Μεσαίωνα
Μεσαίωνας ονομάστηκε η εποχή ανάμεσα στην αρχαιότητα και στους νεότερους χρόνους, από τον 5ο ως τον 15ο περίπου αιώνα. Για κάποιους η συμβατική έναρξη του Μεσαίωνα είναι το 476, χρονιά κατά την οποία εκθρονίστηκε ο τελευταίος Ρωμαίος αυτοκράτορας, ενώ για άλλους ό Μεσαίωνας ξεκινάει το 529, όταν ο Ιουστινιανός διέταξε το κλείσιμο της Πλατωνικής Ακαδημίας των Αθηνών, του επίσημου κέντρου της νεοπλατωνικής φιλοσοφίας και εθνικής παιδείας. Η Εκκλησία είχε τεράστια επιρροή στην κοινωνία και τον πολιτισμό κατά τον Μεσαίωνα, του οποίου ειδικά οι πρώτοι αιώνες έχουν περάσει στην ιστορία ως "σκοτεινοί αιώνες". Επρόκειτο για μια εποχή σκοταδισμού όπου οι θρύλοι, οι δοξασίες, οι δεισιδαιμονίες και οι προλήψεις επηρέαζαν πολύ τους ανθρώπους ενώ οι επιστήμες και οι τέχνες ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Οι άνθρωποι ζούσαν φοβισμένοι σε μια κατεστραμμένη από τις γερμανικές φυλές δυτική Ευρώπη, χωρίς οργάνωση χωρίς διοίκηση και χωρίς δικαιοσύνη, με αγωνία και φόβο τόσο για το αύριο, όσο και για την Κόλαση και τα καζάνια που έβραζαν αιώνια σύμφωνα με τις εκκλησιαστικές διδαχές. Ακόμη και στους σκοτεινούς χρόνους υπάρχουν φωτεινά σημεία. Όσον αφορά τα δικαιώματα του ανθρώπου υπήρξε πρόοδος καθώς η δουλεία έχει σε μεγάλο βαθμό καταργηθεί και οι άνθρωποι είναι σχετικά ελεύθεροι, αν και πολλοί είναι δουλοπάροικοι υποχρεωμένοι στους φεουδάρχες. Επίσης όσον αφορά τον πόλεμο, δεν υπάρχει καθολική υποχρέωση στρατιωτικής υπηρεσίας που να βαρύνει το σύνολο του ανδρικού πληθυσμού, όπως στις πόλεις-κράτη της Αρχαιότητας ή στα εθνικά κράτη των Νεότερων Χρόνων. Ο πόλεμος αφορούσε ένα περιορισμένο μέρος του πληθυσμού το οποίο ασχολείται λόγω θέσεως ή επαγγέλματος με τα στρατιωτικά: άρχοντες, ιππότες και μισθοφόρους πολεμιστές. Η θέση της γυναίκας ήταν μειονεκτική στον Μεσαίωνα αλλά σταδιακά με τον θεσμό της ιπποσύνης ανυψώνεται. Κάθε ιππότης δηλώνει υποτέλεια στην κυρία των λογισμών του και άνδρες και γυναίκες μπορούν πλέον να ανταλλάσσουν επιστολές και ερωτικά μηνύματα. Η εκκλησία προσπαθεί να απαγορέψει τους γάμους ηλικιωμένων με μικρά κορίτσια και τα ζευγάρια αρχίζουν να έχουν παραπλήσιες ηλικίες και να μην αποτελούν σκέτη αγοραπωλησία. Με νέες καλλιέργειες από Ανατολή και νέα εργαλεία που εφευρίσκονται, και εξαιτίας μιας μακράς περιόδου ήπιου κλίματος που ευνόησε τις συγκομιδές η γεωργία γίνεται πιο παραγωγική. Οι Ευρωπαίοι μαθαίνουν από τους Κινέζους την μπαρούτη και την πυξίδα με την οποία απογειώνεται η ναυσιπλοία τους και ξεκινουν οι εξερευνήσεις. Κατά τον Μεσαίωνα δημιουργήθηκε μια νέα καταπληκτική αρχιτεκτονική, αρχικά ονομάστηκε ρωμανική επειδή έμοιαζε με την βυζαντινή, αλλά σύντομα βρήκε το δικό της πρωτότυπο ρυθμό. Πρόκειται για την αρχιτεκτονική των καθεδρικών ναών που κατασκευάστηκαν (75 μόνο στην Γαλλία και περισσότεροι από 350 σε όλη την Ευρώπη). Συγχρόνως χτιζόταν διαρκώς καινούργιες λευκές εκκλησίες, παλάτια και κάστρα. Από τον 9ο και 10ο αιώνα και καθώς η ισορροπία και η ειρήνη έχουν εδραιωθεί, ξεκινάει η ανάπτυξη των μεγάλων αστικών κέντρων, η αναθέρμανση του εμπορίου και η δημιουργία των πρώτων πανεπιστημίων όπου αποκαθίσταται η πνευματική κληρονομιά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, έστω με δειλά βήματα και υπό την επίβλεψη της Εκκλησίας. Η κοινωνική και πνευματική ανάπτυξη τους ύστερου Μεσαίωνα θα αποτελέσει την βάση για την επερχόμενη Αναγέννηση.

529

Έναρξη του Μεσαίωνα

Μεσαίωνας ονομάστηκε η εποχή ανάμεσα στην αρχαιότητα και στους νεότερους χρόνους, από τον 5ο ως τον 15ο περίπου αιώνα. Για κάποιους η συμβατική έναρξη του Μεσαίωνα είναι το 476, χρονιά κατά την οποία εκθρονίστηκε ο τελευταίος Ρωμαίος αυτοκράτορας, ενώ για άλλους ό Μεσαίωνας ξεκινάει το 529, όταν ο Ιουστινιανός διέταξε το κλείσιμο της Πλατωνικής Ακαδημίας των Αθηνών, του επίσημου κέντρου της νεοπλατωνικής φιλοσοφίας και εθνικής παιδείας. Η Εκκλησία είχε τεράστια επιρροή στην κοινωνία και τον πολιτισμό κατά τον Μεσαίωνα, του οποίου ειδικά οι πρώτοι αιώνες έχουν περάσει στην ιστορία ως "σκοτεινοί αιώνες". Επρόκειτο για μια εποχή σκοταδισμού όπου οι θρύλοι, οι δοξασίες, οι δεισιδαιμονίες και οι προλήψεις επηρέαζαν πολύ τους ανθρώπους ενώ οι επιστήμες και οι τέχνες ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Οι άνθρωποι ζούσαν φοβισμένοι σε μια κατεστραμμένη από τις γερμανικές φυλές δυτική Ευρώπη, χωρίς οργάνωση χωρίς διοίκηση και χωρίς δικαιοσύνη, με αγωνία και φόβο τόσο για το αύριο, όσο και για την Κόλαση και τα καζάνια που έβραζαν αιώνια σύμφωνα με τις εκκλησιαστικές διδαχές.

Ακόμη και στους σκοτεινούς χρόνους υπάρχουν φωτεινά σημεία. Όσον αφορά τα δικαιώματα του ανθρώπου υπήρξε πρόοδος καθώς η δουλεία έχει σε μεγάλο βαθμό καταργηθεί και οι άνθρωποι είναι σχετικά ελεύθεροι, αν και πολλοί είναι δουλοπάροικοι υποχρεωμένοι στους φεουδάρχες. Επίσης όσον αφορά τον πόλεμο, δεν υπάρχει καθολική υποχρέωση στρατιωτικής υπηρεσίας που να βαρύνει το σύνολο του ανδρικού πληθυσμού, όπως στις πόλεις-κράτη της Αρχαιότητας ή στα εθνικά κράτη των Νεότερων Χρόνων. Ο πόλεμος αφορούσε ένα περιορισμένο μέρος του πληθυσμού το οποίο ασχολείται λόγω θέσεως ή επαγγέλματος με τα στρατιωτικά: άρχοντες, ιππότες και μισθοφόρους πολεμιστές. Η θέση της γυναίκας ήταν μειονεκτική στον Μεσαίωνα αλλά σταδιακά με τον θεσμό της ιπποσύνης ανυψώνεται. Κάθε ιππότης δηλώνει υποτέλεια στην κυρία των λογισμών του και άνδρες και γυναίκες μπορούν πλέον να ανταλλάσσουν επιστολές και ερωτικά μηνύματα. Η εκκλησία προσπαθεί να απαγορέψει τους γάμους ηλικιωμένων με μικρά κορίτσια και τα ζευγάρια αρχίζουν να έχουν παραπλήσιες ηλικίες και να μην αποτελούν σκέτη αγοραπωλησία.

Με νέες καλλιέργειες από Ανατολή και νέα εργαλεία που εφευρίσκονται, και εξαιτίας μιας μακράς περιόδου ήπιου κλίματος που ευνόησε τις συγκομιδές η γεωργία γίνεται πιο παραγωγική. Οι Ευρωπαίοι μαθαίνουν από τους Κινέζους την μπαρούτη και την πυξίδα με την οποία απογειώνεται η ναυσιπλοία τους και ξεκινουν οι εξερευνήσεις. Κατά τον Μεσαίωνα δημιουργήθηκε μια νέα καταπληκτική αρχιτεκτονική, αρχικά ονομάστηκε ρωμανική επειδή έμοιαζε με την βυζαντινή, αλλά σύντομα βρήκε το δικό της πρωτότυπο ρυθμό. Πρόκειται για την αρχιτεκτονική των καθεδρικών ναών που κατασκευάστηκαν (75 μόνο στην Γαλλία και περισσότεροι από 350 σε όλη την Ευρώπη). Συγχρόνως χτιζόταν διαρκώς καινούργιες λευκές εκκλησίες, παλάτια και κάστρα.

Από τον 9ο και 10ο αιώνα και καθώς η ισορροπία και η ειρήνη έχουν εδραιωθεί, ξεκινάει η ανάπτυξη των μεγάλων αστικών κέντρων, η αναθέρμανση του εμπορίου και η δημιουργία των πρώτων πανεπιστημίων όπου αποκαθίσταται η πνευματική κληρονομιά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, έστω με δειλά βήματα και υπό την επίβλεψη της Εκκλησίας. Η κοινωνική και πνευματική ανάπτυξη τους ύστερου Μεσαίωνα θα αποτελέσει την βάση για την επερχόμενη Αναγέννηση.