ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

1845

Βιομηχανική
Επανάσταση

Ως τα μέσα του 18ου αιώνα η Βρετανία είχε αποκτήσει μια υπερπόντια εμπορική αυτοκρατορία που της παρείχε τις πρώτες ύλες αλλά και τις αγορές για τα μεταποιημένα προϊόντα της, με συνέπεια την ανάπτυξη της βιοτεχνίας και ειδικά της κλωστοϋφαντουργίας. Η αύξηση της ζήτησης για αυτά τα προϊόντα, άλλαξε τον τρόπο παραγωγής τους με τη χρήση νέων μηχανών. Η διαδικασία που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1780 στη Βρετανία με τη δημιουργία αυτοματοποιημένων εργοστασίων και είχε ως αποτέλεσμα την μετατροπή της οικονομίας από γεωργική με μικρές βιοτεχνίες σε βιομηχανική με τεράστια εργοστάσια, ονομάστηκε βιομηχανική επανάσταση. Και από την Βρετανία εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και στην Αμερική αλλάζοντας συθέμελα την δυτική κοινωνία.

Η εκβιομηχάνιση βασίστηκε στη αναζήτηση νέων τεχνολογιών, αρχικά για την υφαντουργία, και είχε ως αποτέλεσμα ανακαλύψεις όπως ο υδροτροχός και η ατμομηχανή. Στη συνέχεια υιοθετήθηκαν τεχνολογίες που αφορούσαν τα παραγωγικά στάδια της κλώσης και ύφανσης και στις αρχές του 19ου αιώνα με την τελειοποίηση του μηχανικού αργαλειού διευκολύνθηκε η ίδρυση υφαντουργείων μεγάλης κλίμακας. Με αυτό τον τρόπο επήλθε η τελική εκτόπιση από την παραγωγή, των μικρών βιοτεχνιών και των υφαντών στο σπίτι.

ΥΦΑΝΤΟΥΡΓΕΙΟ ΣΤΗΝ ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΤΟΝ 19ο ΑΙΩΝΑ
Photo
Οι καινοτομίες στον τομέα της υφαντουργίας διαχύθηκαν σταδιακά και στις άλλες βιομηχανικές χώρες της δυτικής Ευρώπης και αντίστροφα, άλλες ανακαλύψεις, ειδικά στον τομέα των χημικών (οξέα, αλκάλια, κλπ) που χρησιμοποιούνταν στο καθάρισμα, τη λεύκανση και τη βαφή, ξεκίνησαν από την ηπειρωτική Ευρώπη και υιοθετήθηκαν από τη Βρετανία.

Από την δεκαετία του 1840 ξεκινά η δεύτερη φάση της Βιομηχανικής Επανάστασης η οποία καθόρισε την οικονομική πραγματικότητα του κόσμου όπως είναι σήμερα, εδραιώνοντας τον βιομηχανικό καπιταλισμό. Αυτή η φάση συνδέεται με δημογραφική ανάπτυξη, κυρίως στις χώρες της δυτικής Ευρώπης, και περαιτέρω αστικοποίηση του πληθυσμού. Οι ανάγκες για άνθρακα ως καύσιμο και σιδήρου για παραπέρα μηχανοποίηση, οδήγησε στην δημιουργία νέων ανθρακωρυχείων και σε επανάσταση της βιομηχανίας του σιδήρου. Η ανάγκη της μεταφοράς του άνθρακα από το ορυχείο στο λιμάνι ή το εργοστάσιο ώθησαν στην επέκταση και ευρεία χρήση του σιδηροδρόμου. Η ηλεκτρική ενέργεια φώτισε τα σπίτια και τις πόλεις, κίνησε τις μηχανές των εργοστασίων, σε αυτή στηρίχθηκαν οι νέες καινοτομίες στις επικοινωνίες όπως το τηλέφωνο και στις συγκοινωνίες όπως το ηλεκτρικό τραμ. Οι νέες πηγές ενέργειας, ηλεκτρική και πετρέλαιο, είχαν τεράστια επίπτωση στη περαιτέρω ανάπτυξη της βιομηχανίας. Επιτεύχθηκαν καινοτομίες στους τομείς της χημείας, του χάλυβα, των μετάλλων, του τσιμέντου, των ελαστικών και θεμελιώθηκε η χημική βιομηχανία. Η Γερμανία μετά την ενοποίηση της το 1871 πρωτοστάτησε στο χώρο των συνθετικών χρωμάτων, στα φωτογραφικά υλικά, το τεχνητό μετάξι και αργότερα στον χάλυβα, τα χημικά και τα ηλεκτρικά προϊόντα ενώ και οι ΗΠΑ, αναδείχθηκαν σε μεγάλη βιομηχανική δύναμη ιδιαίτερα στους κλάδους της μηχανικής και της ενέργειας. Γερμανία και ΗΠΑ σύντομα εκτόπισαν τη Βρετανία από την πρώτη θέση στην παγκόσμια κατανομή της παραγωγής.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ ΤΟΝ 19Ο ΑΙΩΝΑ
Photo
Στην διάρκεια της εκβιομηχάνισης της οικονομίας, επήλθε ένας γιγαντισμός των πόλεων αλλά και δημιουργία νέων αστικών κέντρων γύρω από εργοστάσια. Οι πρώην αγρότες λόγω των μεταβολών στην αγροτική οικονομία με την εφαρμογή νέων αυτοματοποιημένων μεθόδων καλλιέργειας είχαν μείνει δίχως εργασία και είχαν καταφύγει στις πόλεις αναζητώντας κάποιο εισόδημα. Οι βιομήχανοι εκμεταλλευόμενοι την πληθώρα εργατικών χεριών προσέφεραν εργασία με απάνθρωπες συνθήκες τις οποίες ο απεγνωσμένος πεινασμένος κόσμος δεχόταν για να επιβιώσει. Η εργασία στα εργοστάσια και τα ορυχεία διαρκούσε 12 με 16 ώρες καθημερινά, δίχως ούτε μια μέρα ανάπαυσης, και οι μισθοί δεν έφταναν για να χορτάσει κανείς. Οι εργάτες ζούσαν στριμωγμένοι πολλοί μαζί, σε μικρά σπίτια και πέθαιναν νέοι.(Μέσος όρος ζωής για τους βιομηχανικούς εργάτες ήταν τα 30 έτη).Μεγάλη αύξηση παρατηρήθηκε στη γυναικεία και παιδική εργασία, κυρίως στην κλωστοϋφαντουργία για τις γυναίκες και στα ορυχεία για τα παιδιά, επειδή γυναίκες και παιδιά ήταν πιο ευκολομεταχείριστα και πληρώνονταν με μικρότερα ημερομίσθια, ή καθόλου σε περιπτώσεις παιδιών που τα έπαιρναν από ιδρύματα, με το πρόσχημα της μαθητείας. .

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΟΡΥΧΕΙΟ
Photo
Τα έντονα κοινωνικά προβλήματα θα δημιουργήσουν τον 19ο αιώνα, μια σειρά θεωρίες που έδιναν προτεραιότητα στο κοινωνικό (social) συμφέρον και έγιναν γνωστές με τον γενικό όρο σοσιαλισμός ενώ συγχρόνως πυροδότησαν λαϊκές εξεγέρσεις και εργατικά κινήματα που θα αγωνιστούν με κάθε μέσο για την καλυτέρευση των συνθηκών ζωής και εργασίας.