ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

130

Διασπορά
των Εβραίων
Ιουδαϊορωμαικοί πόλεμοι
Το 38 ο ρωμαίος αυτοκράτορας Καλιγούλας διέταξε την τοποθέτηση αγαλμάτων στο ναό της Ιερουσαλήμ και της συναγωγής των εβραίων, οι οποίοι ξεσηκώθηκαν και προχώρησαν σε καταστροφή αγαλμάτωνκαι πυρπολήσεις κτηρίων. Οι Ρωμαίοι κατέστειλαν την εξέγερση και ανάγκασαν τους εβραίους να συγκεντρωθούν σε μία περιοχή της Ιερουσαλήμ όπου μπορούσαν να τους επιτηρούν, δημιούργησαν έτσι το πρώτο γνωστό γκέτο στην ιστορία. Για κάποια χρόνια ήταν αδύνατον για τους Εβραίους να εγκαταλείψουν την συνοικία τους: τους λιθοβολούσαν, τους χτυπούσαν με ρόπαλα ή τους έσερναν σε αρένες για να πολεμήσουν μέχρι θανάτου όταν το τολμούσαν. Μετά τον θάνατο του Καλιγούλα, ο διάδοχος του Κλαύδιος παραχώρησε στους εβραίους το δικαίωμα της τέλεσης των πατροπαράδοτων εθίμων τους και σταδιακά απέκτησαν ελευθερία κινήσεων.

ΜΩΣΑΙΚΟ ΑΠΟ ΕΒΡΑΙΚΗ ΣΥΝΑΓΩΓΗ ΤΟΥ 5ου ΑΙΩΝΑ
Photo
Τη περίοδο 66-70 ξέσπασαν ταραχές στην Καισάρια που κατέληξε σε επαναστατικό κίνημα των εβραίων σε όλη την Ιουδαία. Οι Ρωμαίοι αντέδρασαν αποφασιστικά, έστειλαν τις λεγεώνες τους και το 70 καταστέλλουν την εξέγερση καίνε την Ιερουσαλήμ, καταστρέφουν το ναό του Σολομώντα. Μεγάλος αριθμός Εβραίων διώκεται από τους Ρωμαίους κι οδηγείται στην αιχμαλωσία, όσοι μπορούν εγκαταλείπουν την Ιουδαία. Προς τιμή του αρχιστράτηγου Τίτου οργανώνεται στη Ρώμη θριαμβευτική παρέλαση με Εβραίους αιχμαλώτους και στήνεται θριαμβική αψίδα με το εβραϊκό σύμβολο, την Επτάφωτο (Menora), να μεταφέρεται από Ρωμαίους στρατιώτες .

Η ΡΩΜΑΙΚΗ ΑΨΙΔΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΦΩΡΑ ΤΗΣ ΕΠΤΑΦΩΤΟΥ
Photo
Γύρω στο 100, συγκεντρώνεται στη Γιάφα (νότια του σημερινού Τελ Αβίβ) ένας κύκλος λογίων οι οποίοι αναλαμβάνουν πνευματικές και πολιτικές εξουσίες, θέτουν τις βάσεις της εβραϊκής προσευχής και εξασκούν δικαστικές λειτουργίες. Οι λόγιοι ονομάζονται ραβίνοι, δηλαδή δάσκαλοι.

Το 130 ο αυτοκράτορας Αδριανός βρέθηκε στην Ιερουσαλήμ και ανακοίνωσε ότι θα ανοικοδομούσε την κατεστραμμένη πόλη ως καθαρά ελληνορωμαϊκή με το όνομα Αιλία Καπιτωλίνα (Aelia Capitolina) και ότι ο κατεστραμμένος Ναός θα ανοικοδομούνταν ως ναός του Ολυμπίου Διός. Οι εβραίοι προετοιμάζονταν για δύο χρόνια, η εξέγερση τους ξέσπασε το 132. Οι Ρωμαίοι έστειλαν μεγάλες δυνάμεις και την κατέστειλαν καταλαμβάνοντας και το οχυρό Μπετάρ στο οποίο είχαν καταφύγει οι εβραίοι μαχητές. Ο Αδριανός πήρε μια σειρά από σκληρά μέτρα για να εξαλείψει τις ρίζες του Ιουδαϊσμού που κατά την γνώμη του αποτελούσαν την αφορμή για τις συνεχείς επαναστάσεις. Η Αιλία Καπιτωλίνα αντικατέστησε την Ιερουσαλήμ και στο προαύλιο του πρώην ιουδαϊκού Ναού στήθηκε έφιππος ανδριάντας του Αδριανού μαζί με άγαλμα του Ολυμπίου Διός. Απαγορεύτηκε οποιαδήποτε αναφορά στην Τοράχ και στο ιουδαϊκό ημερολόγιο ενώ οι ιερές γραφές του ιουδαϊσμού κάηκαν τελετουργικά πάνω στον λόφο του πρώην Ναού. Το όνομα της Ιουδαίας σβήστηκε από όλα τα επίσημα ρωμαϊκά έγγραφα και αντικαταστάθηκε με το όνομα Συρία-Παλαιστίνη (Provincia Syria Palaestinica) όπως την ονόμαζαν οι Φιλισταίοι, οι παραδοσιακοί αντίπαλοι των Ιουδαίων. Στην Ιερουσαλήμ εγκαταστάθηκε ρωμαϊκή φρουρά που απαγόρευε την είσοδο στους Εβραίους. Ο ιουδαϊκός λαός έχασε το εθνικό και το θρησκευτικό του κέντρο, πολλοί θεωρούν το τέλος του πολέμου ως την πραγματική αρχή της διασποράς των Εβραίων.

Έκτοτε οι Εβραίοι έχουν κατοικήσει σε όλη την Ευρώπη και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, επιβιώνοντας διαμέσου εκδηλώσεων ρατσισμού, κακουχιών, ακόμη και κυμάτων γενοκτονίας με κάποιες περιόδους πολιτιστικής και οικονομικής άνθησης. Μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα, οι όροι Εβραίος και Ιουδαίος ήταν πρακτικά συνώνυμοι και ο Ιουδαϊσμός ήταν ο κύριος συνεκτικός παράγοντας των Εβραίων, αν και δεν ήταν απολύτως απαραίτητο να ισχύει η Ιουδαϊκή θρησκευτική ταυτότητα ώστε να ανήκει κάποιο άτομο στον εβραϊκό λαό. Ακολουθώντας την Εποχή του Διαφωτισμού και το εβραϊκό της αντίστοιχο, την Χασκαλά, συνέβη μία σταδιακή μεταβολή κατά την οποία πολλοί Εβραίοι άρχισαν να θεωρούν ότι το να αποτελεί ένα άτομο μέλος του εβραϊκού έθνους ήταν κάτι διαφορετικό από το να είναι ακόλουθος της ιουδαϊκής πίστης.