-490
Ελληνοπερσικοί πόλεμοι
Οι Ελληνοπερσικοί πόλεμοι ήταν μια σειρά πολεμικών συγκρούσεων μεταξύ των Ελληνικών Πόλεων-Κρατών και της Περσικής Αυτοκρατορίας από το 499-449 π.Χ. Αιτία των πολέμων ήταν η επεκτατική πολιτική της Περσικής Αυτοκρατορίας που είχε κατακτήσει όλη σχεδόν την Ασία και ήθελε να προχωρήσει και στην Ευρώπη.
Το 547 π.Χ ο Κύρος ο Μέγας κατέλαβε τις Ιωνικές πόλεις διορίζοντας τυράννους για διοικητές των πόλεων και αναγκάζοντας τους Ίωνες να πληρώνουν φόρους, να παρέχουν στρατό στους Πέρσες και να ασκούν τις εμπορικές τους επιχειρήσεις σύμφωνα με τα συμφέροντα της Περσίας. Οι Ίωνες επαναστάτησαν το 499 π.Χ ο ελληνικός στρατός με την υποστήριξη της Αθήνας και της Ερέτριας κατέλαβε και έκαψε την περσική τοπική πρωτεύουσα των Σάρδεων. Ο Πέρσης βασιλιάς Δαρείος Α' ορκίστηκε εκδίκηση και ύστερα από μια σειρά συγκρούσεων το 494 π.Χ, ο περσικός στρατός επιτέθηκε στο επίκεντρο της εξέγερσης, τη Μίλητο. Στη ναυμαχία της Λάδης, οι Ίωνες δέχθηκαν αποφασιστική ήττα, και η εξέγερση κατέρρευσε. Προσπαθώντας να εξασφαλίσει την προστασία της αυτοκρατορίας του από άλλες εξεγέρσεις, και από την παρέμβαση της ηπειρωτικής Ελλάδας, ο Δαρείος αποφάσισε την κατάληψη της Ελλάδας, καθώς και την τιμωρία της Αθήνας και της Ερέτριας για την καταστροφή των Σάρδεων.
Η πρώτη περσική εισβολή στην Ελλάδα άρχισε το 492 π.Χ, με τον Πέρση στρατηγό Μαρδόνιο να κατακτά Θράκη και Μακεδονία, σταμάτησε την εισβολή μετά από μια σειρά ατυχιών. Το 490 π.Χ, μια δεύτερη δύναμη στάλθηκε στην Ελλάδα, αυτή τη φορά δια μέσου του Αιγαίου, υπό τη διοίκηση του Δάτη και του Αρταφέρνη. Οι Πέρσες κατέλαβαν τις Κυκλάδες, πριν πολιορκήσουν, κατακτήσουν και καταστρέψουν την Ερέτρια. Ωστόσο στο δρόμο για την Αθήνα ηττήθηκαν από τους Αθηναίους στη μάχη του Μαραθώνα και έτσι αναγκάστηκαν να σταματήσουν τις προσπάθειες.
Η μάχη του Μαραθώνα είχε τεράστια σημασία για τους Έλληνες καθώς αναπτέρωσε το ηθικό τους, διέλυσε το μύθο για τους ανίκητους Πέρσες και ενίσχυσε τη θέληση και των υπόλοιπων ελληνικών πόλεων να αντισταθούν στη περσική επιθετικότητα. Μετά από 10 χρόνια, ο Ξέρξης οδήγησε τη δεύτερη περσική εισβολή στην Ελλάδα, με τον μεγαλύτερο αρχαίο στρατό που είχε δει μέχρι τότε ο κόσμος. Η νίκη των Περσών στη μάχη των Θερμοπυλών τους επέτρεψε να καταλάβουν μεγάλο μέρος της Ελλάδας είχαν ωστόσο και μεγάλες απώλειες γεγονός καθοριστικό για την μετέπειτα εξέλιξη. Οι Έλληνες κατέστρεψαν τον στόλο τους στη ναυμαχία της Σαλαμίνας και τον επόμενο χρόνο αντεπιτέθηκαν νικώντας το 479 π.Χ. τους στη μάχη των Πλαταιών και διώχνοντας τους από την Ελλάδα.
Μετά από αυτή την μάχη ουδέποτε Πέρσης ηγεμόνας δεν πραγματοποίησε εισβολή στην Ελλάδα και όλη η Ευρώπη προφυλάχτηκε από την περσικό επεκτατισμό. Οι Έλληνες ωστόσο περάσανε στην αντεπίθεση και πραγματοποίησαν πολλές νικηφόρες μάχες εντός της Περσικής Αυτοκρατορίας, αποδυναμώνοντας τους ώστε αργότερα να οδηγηθούν σε κατάρρευση υπό τον Μέγα Αλέξανδρο. Μέχρι να συμβεί αυτό, οι μόνες επεμβάσεις των Περσών ήταν διπλωματικές, χρηματοδοτώντας ελληνικές πόλεις στις εμφύλιες διαμάχες τους.