-1790
Βαβυλωνία
Η Μεσοποταμία ταλανιζόταν από τις μάχες ανάμεσα στις διάφορες πόλεις κράτη, μετά την κατάρρευση της Ακκαδικής αυτοκρατορίας, μέχρι που εμφανίστηκε περίπου το -1790 ένας μεγάλος ηγέτης, ο Χαμουραμπί, ως απεσταλμένος του Θεού Μαρδούκ τον οποίο παρουσίασε ως βασιλιά όλων των άλλων θεών. Ο Χαμουραμπί ένωσε τις πόλεις της Μεσοποταμίας και κατέκτησε την Ασσυρία, την Παλαιστίνη, το Ελάμ και τη Συρία δημιουργώντας μια τεράστια αυτοκρατορία με κέντρο την πρωτεύουσα Βαβυλωνία. Εκτός από κατακτητής υπήρξε μέγας νομοθέτης. Το νομοθετικό του έργο, ο κώδικας Χαμουραμπί, αποτελεί τον πρώτο γραπτό ποινικό κώδικα και περιλαμβάνει καινοτόμες φιλελεύθερες διατάξεις αλλά και σκληρές τιμωρίες. Το κύρος της συλλογής νόμων του Χαμουραμπί ήταν τόσο μεγάλο ώστε να ισχύουν εκτός από κάποιες λεπτομέρειες για 15 ολόκληρους αιώνες.
Με τον κώδικά του τακτοποιούσε ζητήματα ιδιοκτησίας και καλλιέργειας γης, κληρονομιές, προίκες, δάνεια, υποθήκες συμβόλαια και ρύθμιζε τις σχέσεις μεταξύ πολιτών και πολιτείας. Κάτι εντελώς πρωτοποριακό, που κανείς άλλος νομοθέτης δεν τόλμησε να επαναλάβει, ήταν πως όριζε ότι η πόλη ή ο κυβερνήτης μια πόλης ήταν υποχρεωμένος να αποζημιώσει το θύμα κλοπής ή κάποιας καταστροφής. Κάνει σαφές ότι οι ισχυροί δεν πρέπει να καταπιέζουν τους αδύναμους και ότι οι νόμοι πρέπει να προστατεύουν τις χήρες και τα ορφανά και να είναι πάντα δίκαιοι απέναντι στους αδυνάτους. Ο Χαμουραμπί κατά τη βασιλεία του διέταξε τέσσερις φορές τη διαγραφή των χρεών προς το κράτος.
Κυρίαρχο στοιχείο στον ποινικό του κώδικα ήταν ο νόμος της επανορθώσεων, δηλαδή αν κάποιος έβγαζε το μάτι ή έσπαγε τα δόντια κάποιου έπρεπε να υποστεί την ίδια ακριβώς τιμωρία. Αν κάποιος σκότωνε την κόρη κάποιου, δεν θανατώνονταν ο ίδιος αλλά η κόρη του. Όποιοι κατηγορούνταν για μαγεία ή μοιχεία έπρεπε να πέφτουν στον Ευφράτη και αν σωζόταν ήταν αθώοι. Για να εμποδίσει την ελαφρά την καρδία κατηγορίες ο Χαμουραμπί όριζε πως όποιος κατηγορήσει άδικα κάποιον θα την πληρώσει ακόμη και με την ζωή του αν αποδειχτεί η κατηγορία άδικη. Οι ποινές είχαν μεγάλες διακυμάνσεις αν αφορούσαν αριστοκράτη, ή πολίτη ή δούλο..
Εκτός του νομοθετικού του έργου, ο Χαμουραμπί έφτιαξε μια τεράστια διώρυγα για να ποτίζονται μεγάλες περιοχές και να προστατεύεται ο νότος από τις πλημμύρες των ποταμών, κατασκεύασε φρούρια αλλά και ναούς για να έχει την εύνοια του ιερατείου και μια εκπληκτική γέφυρα στον Ευφράτη που επέτρεψε στην Βαβυλώνα να αναπτυχθεί και στις δύο πλευρές του ποταμιού, και να γίνει η πλουσιότερη και λαμπρότερη πόλη που είχε δει ο κόσμος μέχρι τότε και να παραμείνει κέντρο τεχνών επιστημών και εμπορίου για τα επόμενα χίλια χρόνια. Η Βαβυλώνα οχυρωμένη με τείχη μήκους 85 χμ. και ύψους 50 μ. ήταν η πρώτη μεγαλούπολη της ιστορίας. Η ανάγκη για την κατασκευή μεγάλων οικοδομικών έργων των Βαβυλωνίων τους οδήγησε στην εμβάθυνση και τον πολλαπλασιασμό της πρακτικής επιστημονικής γνώσης.
Για την ανάγκη μετάδοσης της γραφής και της μαθηματικής γνώσης, υπήρχαν σχολεία. Την εποχή του Χαμουραμπί δημιουργείται και το πρώτο λογοτεχνικό έργο, ήταν το επικό ποίημα «Γκιλγκαμές» το οποίο πραγματευόταν τη σημασία της ζωής και του θανάτου και προέβαλε τη δύναμη της σοφίας και του πολιτισμού. Από τις θρησκευτικές δοξασίες των Βαβυλωνίων σημαντική ήταν η αντίληψη ότι η μοίρα των ανθρώπων καθορίζεται από τη θέση των αστέρων στον ουρανό κατά τη στιγμή της γέννησής τους καθώς και η ιδέα της τιμωρίας των αμαρτωλών από τους θεούς.
Την ακμή του αρχαίου Βαβυλωνιακού κράτους, 150 χρόνια μετά τον θάνατο του Χαμουραμπί, ακολούθησε περίοδος συνεχών ταραχών, και εισβολών από Χετταίους, Κασσίτες και άλλες φυλές. Στα μέσα του 12ου αιίωνα π.Χ. η αποδυναμωμένη από τις εσωτερικές έριδες Βαβυλωνία υποτάχθηκε πλήρως σε ένα άλλο σημιτικό φύλο, τους σκληροτράχηλους και φιλοπόλεμους Ασσύριους που κατοικούσαν στις βόρειες ορεινές περιοχές της Μεσοποταμίας. Οι ένδοξοι Βαβυλώνιοι, όσοι δεν σφάχτηκαν, έγιναν δούλοι των Ασσυρίων.