Πρωταγόρας

Πρωταγόρας -490 έως -420 (70)

Αποφθέγματα Αποσπάσματα

«"Όλων των πραγμάτων (αξιών) μέτρο είναι ο άνθρωπος, (Πάντων χρημάτων μέτρον έστιν άνθρωπος).»

Βιογραφία

Ο Πρωταγόρας (περίπου 490 π.Χ - 420 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος, ένας από τους πρώτους σοφιστές. Γεννήθηκε στα Άβδηρα και μεγαλώνοντας ξεκίνησε να ταξιδεύει στις διάφορες ελληνικές πόλεις και να διδάσεκι έναντι αμοιβής την τέχνη της ευβουλίας, δηλαδή. του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσε κανένας να πάρει τις άριστες αποφάσεις για τη ζωή του. Βασικό και αναπόσπαστο στοιχείο της ευβουλίας ήταν η τέχνη της πειθούς, ο τρόπος δηλαδή που θα μπορούσε κανείς να πείσει τους άλλους, παρουσιάζοντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα επιχειρήματά του.

Στην Αθήνα συνδέθηκε με τον Περικλή και το 444 με 443 π.Χ. του ανατέθηκε η θέσπιση νόμων για τη νέα πόλη των Θουρίων, που ιδρύθηκε στην Κάτω Ιταλία από Έλληνες. Στον Πρωταγόρα φαίνεται να οφείλεται και ένας νόμος των Θουρίων, που υποχρέωνε την πολιτεία να αναλαμβάνει τη δαπάνη για τη διδασκαλία της ανάγνωσης και της γραφής στα παιδιά όλων των πολιτών. Λόγω του αγνωστικισμού του κατηγορήθηκε ως άθεος και εκδιώχτηκε από την Αθήνα υπάρχουν κάποιες ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες πως πνίγηκε όταν ναυάγησε το πλοίο στο οποίο επέβαινε.Κύριες πηγές για τοn Πρωταγόρα είναι ο ομώνυμος πλατωνικός διάλογος, οι Βίοι Φιλοσόφων του Διογένη Λαέρτιου (3ος αι. μ.Χ.) και το έργο του Σέξτου Εμπειρικού.

Τα πιο γνωστά του έργα ήταν :
α. Αλήθεια ή Καταβάλλοντες [εννοείται λόγοι, δηλαδή επιχειρήματα για να καταβάλεις ένα αντίπαλό σου]
β. Αντιλογίαι [αντίθετα επιχειρήματα].
Στα έργα αυτά διατύπωνε την άποψη ότι μέτρο για την αλήθεια όλων των πραγμάτων είναι ο άνθρωπος. Κατηγορήθηκε ότι ο σχετικισμός αυτός οδηγούσε σε κλονισμό των θεμελίων της ηθικής, ο ίδιος όμως ουδέποτε υποστήριξε ότι δεν έπρεπε να υπάρχουν ηθικοί κανόνες, σεβαστοί από όλους.
γ. Περί των θεών. Στο έργο αυτό ο Πρωταγόρας παρουσιάζεται ως αγνωστικιστής, δηλαδή ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να αποφανθεί για το αν υπάρχουν ή όχι θεοί.