ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Ουναμούνο 1864 έως 1936 (72)

Είναι θλιβερό να μην αγαπάς αλλά ακόμη πιο θλιβερό να μην μπορείς να αγαπήσεις.


ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Μια αέναη
ελεγεία

Ω χρόνε, χρόνε,
ανελέητε τύραννε!
Ω τρομερό μυστήριο!
Το παρελθόν δεν επιστρέφει,
δε γυρνά πίσω ποτέ πια,
αρχαία ιστορία!
Ναι, αρχαία, μα πάντοτε η ίδια,
Τρομακτική!
πάντοτε παρούσα…

Ο Μιγκέλ ντε Ουναμούνο (Miguel de Unamuno,1864-1936) ήταν Ισπανός ποιητής, μυθιστοριογράφος, θεατρικός συγγραφέας και φιλόσοφος, από τους σημαντικότερους διανοητές της εποχής του. Γεννήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1864 στο Μπιλμπάο, της χώρας των Βάσκων στην Ισπανία, σε μια αστική καθολική οικογένεια. Ο πατέρας του πέθανε στα 6 του και η μητέρα του μεγάλωσε επτά παιδιά με αυστηρές καθολικές αρχές. Όταν ο Μιγκέλ πήγε στην Μαδρίτη για σπουδές, άρχισε να κλονίζεται η βαθιά θρησκευτικότητα που είχε καλλιεργήσει η μητέρα του και να αντικαθίσταται από μια ακόρεστη δίψα για την γνώση και την επιστήμη. Έμαθε μόνος του Γερμανικά και Αγγλικά για να διαβάσει φιλόσοφους από το πρωτότυπο κείμενο και συνολικά ως φοιτητής μελέτησε 11 γλώσσες. Μέχρι το τέλος της ζωής του μιλούσε 14. Πήρε πτυχίο από την Φιλοσοφική σχολή της Μαδρίτης και το 1891 έγινε καθηγητής Ελληνικών και Κλασικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα. Μόλις στάθηκε οικονομικά στα πόδια του, παντρεύτηκε τον παιδικό του έρωτα και απέκτησε 8 παιδιά ζώντας ευτυχισμένη οικογενειακή ζωή.

Το 1895 εκδόθηκε το πρώτο του δοκίμιο «Περί καθαρότητας» και το 1897 το πρώτο του μυθιστόρημα «Ειρήνη στον πόλεμο». Το 1901 έγινε πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σαλαμάνκα και το 1913 τελείωσε το πιο ολοκληρωμένο φιλοσοφικό του βιβλίο «Το τραγικό αίσθημα της ζωής». Το 1914 παύτηκε από το πανεπιστήμιο καθώς δημοσίευε δεικτικά κείμενα ενάντια στην συντηρητική κυβερνητική πολιτική και είχε εκφράσει τις αμφιβολίες του σχετικά με τον βαθιά ριζωμένο στην Ισπανία Καθολικισμό. Η περίοδος που ακολούθησε αποδείχτηκε η πιο παραγωγική του, καθώς έγραψε ποιήματα, θεατρικά έργα, δοκίμια και σημαντικά μυθιστορήματα όπως το «Η ιστορία του πάθους» (1917). Δεν σταμάτησε ωστόσο να αρθρογραφεί κατά της δικτατορίας του Πρίμο Ριβέρα με συνέπεια να εξοριστεί το 1923 στα Κανάρια νησιά από όπου το έσκασε για την Γαλλία. Το 1930 που έπεσε η δικτατορία του Ριβέρα επανήλθε στην θέση του Πρύτανη του Πανεπιστημίου της Σαλαμάνκα και εξελέγη βουλευτής. Όμως η δημοκρατία που εγκαθιδρύθηκε τον τρόμαξε με την βιαιότητα και τις ακρότητές της, και όταν ξέσπασε η ανταρσία του Φράνκο, αρχικά υποστήριξε τους εθνικιστές πιστεύοντας ότι θα επιβάλουν την τάξη. Σύντομα όμως οι αυταπάτες του διαλύθηκαν και το 1936 εξέφρασε την πίστη του στην ελευθερία και την δημοκρατία και αντιτάχθηκε δημοσίως σε έναν από τους βασικούς στρατηγούς του Φράνκο. Γλίτωσε τη ζωή του μετά από παρέμβαση της συζύγου του Φράνκο. Διώχτηκε και πάλι από το πανεπιστήμιο, και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό. Πέθανε μετά από μερικές εβδομάδες, στις 31 Δεκεμβρίου του 1936.Η σύζυγος του είχε πεθάνει 2 χρόνια νωρίτερα.