Ξενάκης Ιάννης: Ζωή και Τέχνη

	ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Ιάννης Ξενάκης 1922 έως 2001 (79) Ο πολιτισμός του υλισμού και της ευζωίας κυριαρχεί σε όλες τις χώρες. Θεωρώ πως ένα από τα βασικά καθήκοντα όλων είναι να ξεσηκωθούμε ενάντια σε αυτή την υλιστική αντίληψη της ζωής ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ
Κείμενα... Η Τέχνη είναι ενεργό στοιχείο στην κοινωνία. Έχω στο νου μου την επανάσταση στην ίδια την τέχνη. Ένας Μοντριάν είναι επαναστάτης. Ένας Πικασό είναι επαναστάτης, άσχετα από τις πολιτικές του ιδέες. Είναι επαναστάτης ένας επιστήμονας, που ανακαλύπτει μια καινούρια θεωρία ή ένας μαθηματικός σαν τον Γκαίνε που απάντησε σε ορισμένα πολύ βασικά ζητήματα των μαθηματικών και μολονότι είναι σχεδόν άγνωστος, η σημασία του είναι μεγάλη. Η επανάσταση, αυτό που λέμε επανάσταση, δεν αφορά μόνο τα πολιτικά ζητήματα και τα κοινωνικά, αλλά γενικά όλες τις ιδέες, όλες τις εκφράσεις του ανθρώπου. Και αυτό σχετίζεται για μένα με τη δημιουργία.	Ο Ιάννης Ξενάκης (29 Μαΐου 1922 – 2001, διεθνώς γνωστός ως Iannis Xenakis) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες μουσικοσυνθέτες του 20ού αιώνα που σταδιοδρόμησε στο χώρο της πρωτοποριακής μουσικής στη Γαλλία. Ήταν επίσης σημαντικός αρχιτέκτονας. Ο Ξενάκης γεννήθηκε στη Βράιλα της Ρουμανίας, τελείωσε το Γυμνάσιο στις Σπέτσες και σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απ' όπου αποφοίτησε το 1946, ενώ συγχρόνως έκανε μαθήματα ανώτερων θεωρητικών στη μουσική. Συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση ως μέλος του ΕΑΜ και φυλακίστηκε από τις κατοχικές δυνάμεις. Στα Δεκεμβριανά τραυματίστηκε από όλμο, με αποτέλεσμα να χάσει το αριστερό μάτι του και να παραμορφωθεί το πρόσωπό του. Το 1947 διέφυγε στο Παρίσι, από όπου του απαγορευόταν να ξαναγυρίσει, λόγω της ερήμην καταδίκης του σε θάνατο για λιποταξία. Το 1965 πήρε τη γαλλική υπηκοότητα, ενώ έπρεπε να περιμένει έως το 1974 για να αρθεί η απαγόρευση εισόδου στην Ελλάδα. Στη Γαλλία συνέχισε τις σπουδές του στη μουσική και εργάστηκε ως αρχιτέκτονας, κατά την περίοδο 1947 - 1959 συνεργάστηκε με το διάσημο γάλλο αρχιτέκτονα Λε Κορμπιζιέ στο σχεδιασμό σημαντικών έργων. Το 1953 παντρεύτηκε και απέκτησε μία κόρη, το 1954 παρουσίασε το μουσικό έργο του «Μεταστάσεις» με το οποίο ξεκίνησε να χρησιμοποιεί μαθηματικές και αρχιτεκτονικές έννοιες στη μουσική. Ανέπτυξε πρωτοποριακές συνθετικές μεθόδους που συσχέτιζαν τη μουσική με την αρχιτεκτονική τα μαθηματικά και τη φυσική, μέσω της χρήσης μοντέλων από διάφορες μαθηματικές θεωρίες και παράλληλα, οι φιλοσοφικές του ιδέες για τη μουσική (με εμφανή την λατρεία προς την αρχαιοελληνική φιλοσοφία) έθεσαν το αίτημα για ενότητα φιλοσοφίας, επιστήμης και τέχνης. Συνέθεσε έργα για μπαλέτο, φωνητικά - χορωδιακά για μεικτά μέσα και πολύτεχνα, έργα για ορχήστρα, μουσική δωματίου, ηλεκτρονική μουσική, μουσική για αρχαίο δράμα κ.ά. Δίδαξε σύνθεση στη Σορβόννη, ανακηρύχτηκε διδάκτωρ και καθηγητής σε πολλά πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής και τιμήθηκε με πολλά διεθνή βραβεία και διακρίσεις. Από το 1966 διηύθυνε το Κέντρο Έρευνας για την Πρωτοποριακή Μουσική στο Παρίσι, ενώ ίδρυσε στην Ελλάδα το Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας. Σταμάτησε να συνθέτει το 1997, λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας, με το τελευταίο του έργο να έχει τίτλο «Ωμέγα». Πέθανε στο Παρίσι, στις 4 Φεβρουαρίου 2001.

Ιάννης Ξενάκης 1922 έως 2001 (79)

Ο πολιτισμός του υλισμού και της ευζωίας κυριαρχεί σε όλες τις χώρες. Θεωρώ πως ένα από τα βασικά καθήκοντα όλων είναι να ξεσηκωθούμε ενάντια σε αυτή την υλιστική αντίληψη της ζωής

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Κείμενα...

Η Τέχνη είναι ενεργό στοιχείο στην κοινωνία. Έχω στο νου μου την επανάσταση στην ίδια την τέχνη. Ένας Μοντριάν είναι επαναστάτης. Ένας Πικασό είναι επαναστάτης, άσχετα από τις πολιτικές του ιδέες. Είναι επαναστάτης ένας επιστήμονας, που ανακαλύπτει μια καινούρια θεωρία ή ένας μαθηματικός σαν τον Γκαίνε που απάντησε σε ορισμένα πολύ βασικά ζητήματα των μαθηματικών και μολονότι είναι σχεδόν άγνωστος, η σημασία του είναι μεγάλη. Η επανάσταση, αυτό που λέμε επανάσταση, δεν αφορά μόνο τα πολιτικά ζητήματα και τα κοινωνικά, αλλά γενικά όλες τις ιδέες, όλες τις εκφράσεις του ανθρώπου. Και αυτό σχετίζεται για μένα με τη δημιουργία.

Ο Ιάννης Ξενάκης (29 Μαΐου 1922 – 2001, διεθνώς γνωστός ως Iannis Xenakis) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες μουσικοσυνθέτες του 20ού αιώνα που σταδιοδρόμησε στο χώρο της πρωτοποριακής μουσικής στη Γαλλία. Ήταν επίσης σημαντικός αρχιτέκτονας. Ο Ξενάκης γεννήθηκε στη Βράιλα της Ρουμανίας, τελείωσε το Γυμνάσιο στις Σπέτσες και σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απ' όπου αποφοίτησε το 1946, ενώ συγχρόνως έκανε μαθήματα ανώτερων θεωρητικών στη μουσική. Συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση ως μέλος του ΕΑΜ και φυλακίστηκε από τις κατοχικές δυνάμεις. Στα Δεκεμβριανά τραυματίστηκε από όλμο, με αποτέλεσμα να χάσει το αριστερό μάτι του και να παραμορφωθεί το πρόσωπό του. Το 1947 διέφυγε στο Παρίσι, από όπου του απαγορευόταν να ξαναγυρίσει, λόγω της ερήμην καταδίκης του σε θάνατο για λιποταξία. Το 1965 πήρε τη γαλλική υπηκοότητα, ενώ έπρεπε να περιμένει έως το 1974 για να αρθεί η απαγόρευση εισόδου στην Ελλάδα.

Στη Γαλλία συνέχισε τις σπουδές του στη μουσική και εργάστηκε ως αρχιτέκτονας, κατά την περίοδο 1947 - 1959 συνεργάστηκε με το διάσημο γάλλο αρχιτέκτονα Λε Κορμπιζιέ στο σχεδιασμό σημαντικών έργων. Το 1953 παντρεύτηκε και απέκτησε μία κόρη, το 1954 παρουσίασε το μουσικό έργο του «Μεταστάσεις» με το οποίο ξεκίνησε να χρησιμοποιεί μαθηματικές και αρχιτεκτονικές έννοιες στη μουσική. Ανέπτυξε πρωτοποριακές συνθετικές μεθόδους που συσχέτιζαν τη μουσική με την αρχιτεκτονική τα μαθηματικά και τη φυσική, μέσω της χρήσης μοντέλων από διάφορες μαθηματικές θεωρίες και παράλληλα, οι φιλοσοφικές του ιδέες για τη μουσική (με εμφανή την λατρεία προς την αρχαιοελληνική φιλοσοφία) έθεσαν το αίτημα για ενότητα φιλοσοφίας, επιστήμης και τέχνης. Συνέθεσε έργα για μπαλέτο, φωνητικά - χορωδιακά για μεικτά μέσα και πολύτεχνα, έργα για ορχήστρα, μουσική δωματίου, ηλεκτρονική μουσική, μουσική για αρχαίο δράμα κ.ά. Δίδαξε σύνθεση στη Σορβόννη, ανακηρύχτηκε διδάκτωρ και καθηγητής σε πολλά πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής και τιμήθηκε με πολλά διεθνή βραβεία και διακρίσεις. Από το 1966 διηύθυνε το Κέντρο Έρευνας για την Πρωτοποριακή Μουσική στο Παρίσι, ενώ ίδρυσε στην Ελλάδα το Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας. Σταμάτησε να συνθέτει το 1997, λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας, με το τελευταίο του έργο να έχει τίτλο «Ωμέγα». Πέθανε στο Παρίσι, στις 4 Φεβρουαρίου 2001.