Βιογραφία
Ο Γιάννης Μακρυγιάννης (1797 - 1864)ήταν αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, στρατιωτικός και πολιτικός παράγοντας μετά την απελευθέρωση. Γεννήθηκε το 1797 στην Φωκίδα και το πραγματικό του όνομα ήταν Γιάννης Τριανταφύλλου, απέκτησε το επώνυμο Μακρυγιάννης λόγω του ύψους του. Τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε με τη μητέρα του στην Λιβαδιά καθώς οι Τούρκοι είχαν σκοτώσει τον πατέρα του. Στα εφτά του κιόλας χρόνια ήταν αναγκασμένος να δουλεύει σαν υπηρέτης για να μπορέσει να ζήσει,· ωστόσο, ένιωθε ταπείνωση και δεν ήθελε να κάνει τις δουλειές που του ανέθεταν γεγονός που του δημιουργούσε συνεχώς προβλήματα. Στα 14 πήγε στην Άρτα όπου βοηθήθηκε από έναν συντοπίτη του γραμματέα του Αλή Πασά και άρχισε να ασχολείται με το εμπόριο. Μέχρι το 1818 κατάφερε να κάνει μια μικρή περιουσία. Για αυτή την περίοδο της ζωής του κατηγορήθηκε ως καιροσκόπος που κοιτούσε το στενό ιδιωτικό του συμφέρον. Το 1820 μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία και στάλθηκε στην Πελοπόννησο για να προετοιμάσει την επανάσταση. Πιάστηκε από τους Τούρκους και βασανίστηκε για 70 μέρες μέχρι που κατάφερε να δραπετεύσει όταν τον είχαν για ετοιμοθάνατο. Τα επόμενα χρόνια αναδείχτηκε σε σημαντική μορφή της επανάστασης, πολεμώντας στα Τζουµέρκα της Άρτας , στη µάχη του Πέτα όπου τραυματίστηκε, (Σεπτέµβριος 1821), στην πολιορκία της Άρτας (Δεκέµβριο του 1821). Κατά το δεύτερο έτος της Επανάστασης, βρέθηκε στην Αθήνα όπου έγινε για λίγο πολιτάρχης (αστυνόμος). Συμμετείχε στον εμφύλιο, πολεμώντας στο πλευρό των Κουντουριώτη και Κωλέττη εναντίον της άλλη παράταξης. Διαμαρτυρόταν για την διχόνοια των Ελλήνων αλλά φαίνεται πως είχε κι εκείνος είχε μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Στα απομνημονεύματα του σημειώνει σχετικά: «Δεν ήξερε κανείς τι να κάμει. Ήμουν άμαθος από τέτοια». «Μούτζες και στρούτζες να ’χουν και το ’να και τ’ άλλο μέρος».Το 1825 πολέμησε κατά του Κιουταχή στο Φάληρο και τραυματίστηκε πολεμώντας ηρωικά κατά την πολιορκία της Ακρόπολης. Το 1828 ο Μακρυγιάννης διορίστηκε από τον Καποδίστρια Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής δύναμης της Πελοποννήσου και εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στο Άργος. Το 1830 απομακρύνεται από την θέση του καθώς διαφωνεί πλέον με την διακυβέρνηση του Καποδίστρια. Το 1833 υποδέχεται με ενθουσιασμό την άφιξη του Όθωνα, λίγα χρόνια μετά γίνεται θερμός αντιβασιλικός και μπαίνει στο στόχαστρο των αρχών. Το 1840 συμμετείχε στις κινήσεις για την απελευθέρωση της Θεσσαλίας Μακεδονίας, Κρήτης ενώ στις δημοτικές εκλογές του Μαΐου 1841 εκλέχτηκε δημοτικός σύμβουλος Αθηνών. Το 1843 πρωτοστάτησε στην επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου που περιόρισε την βαυαρική απολυταρχία και οδήγησε στην ψήφιση Συντάγματος τον επόμενο χρόνο. Το 1852 συνελήφθη με την κατηγορία ότι σχεδίαζε κίνημα εναντίον του Όθωνα και καταδικάστηκε σε θάνατο. Η ποινή του μετατράπηκε σε φυλάκιση. Ελευθερώθηκε το 1854 με εντολή του τότε πρωθυπουργού και συναγωνιστή του Καλλέργη. Έζησε τα επόμενα 10 χρόνια με πολλά προβλήματα υγείας λόγω των τραυματισμών και κακουχιών που είχε υποστεί. Το 1862, κατά τους πανηγυρισμούς για την έξωση του Όθωνα, μεταφέρθηκε θριαμβευτικά στους ώμους του ενθουσιασμένου πλήθους. Του απονεμήθηκε ο τίτλος του αντιστράτηγου και τον Απρίλιο του 1864 εκλέχθηκε πληρεξούσιος Αττικής στην Εθνοσυνέλευση. Πέθανε 7 μέρες μετά, στις 27 Απριλίου.
Ο Μακρυγιάννης ήταν παντρεμένος από το 1825 και είχε κάνει 12 παιδιά, από τα οποία 4 είχαν πεθάνει πριν από αυτόν. Δεν πήγε ποτέ σχολείο αλλά σε ηλικία 33 χρόνων φρόντισε να μάθει γράμματα για να γράψει το βίο του. Τα απομνημονεύματά του τα ανακάλυψε ο Γιάννης Βλαχογιάννης και τα εξέδωσε με εκτενή πρόλογο το 1907.