Καγιάμ Ομάρ

   ΑΡΧΙΚΗ

Ομάρ Καγιάμ 1048 έως 1131 (83)

Να είσαι ευτυχισμένος γι’ αυτή τη στιγμή. Αυτή η στιγμή είναι η ζωή σου.

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

ΡΟΥΜΠΑΓΙΑΤ

Από πού ήρθαµε; Για ποια τραβούµε µέρη;
Το νόηµα τής ζωής ποιο; Κανείς δεν το ξέρει.
Πόσες ψυχές δε χάθηκαν, δε γίνανε στάχτη,
Πείτε µου πού ’ν’ ο καπνός και πού τ’ αγέρι;
Αφού κανείς μας δεν μπορεί το Αύριο να ορίζει
Γλέντα τη δόλια σου καρδιά που αγάπη βασανίζει.
Με το φεγγάρι πιες κρασί, γιατί κι αυτό το αστέρι
Αύριο θα ψάχνει να μας βρει μα άδικα θα γυρίζει.a>
Ο Ομάρ Καγιάμ ήταν Πέρσης φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος και ποιητής μια γοητευτική και εξέχουσα μορφή του αραβικού μεσαίωνα. Γεννήθηκε στην ιρανική πόλη Nishapur στις 18 Μαΐου 1048 από πατέρα για τον οποίο υπάρχει η πληροφορία πως είχε απαρνηθεί το Ζωροαστρισμό και είχε ασπαστεί τον Ισλαμισμό. Έζησε τα παιδικά του χρόνια στην πόλη Μπάλχ (σημερινό βόρειο Αφγανιστάν) όπου μελέτησε με σπουδαίους δασκάλους της εποχής. Αποδείχτηκε πως ήταν ακούραστος, μπορούσε να εργάζεται και να μελετάει τις περισσότερες ώρες του εικοσιτετραώρου. Σε αντίθεση με τους συμμαθητές και φίλους του που στόχευαν σε αξιώματα ο ίδιος αποζητούσε ένα ησυχαστήριο στο οποίο να μπορεί να εργάζεται απερίσπαστος

Έγινε διάσημος λόγω της ενασχόλησής του με την αστρονομία και τα μαθηματικά και ειδικότερα με την Άλγεβρα. Με το έργο του «Πραγματεία για την Απόδειξη Αλγεβρικών Προβλημάτων (1070), καθόρισε τις αρχές της άλγεβρας, υπήρξε ο εμπνευστής του πασίγνωστου συμβολισμού (x) προκειμένου για την επίλυση εξισώσεων. Ο ίδιος το αποκαλούσε shiy (χι) που σημαίνει «κάτι» στην αραβική γλώσσα, αυτό το κάτι, κατέλαβε τα μαθηματικά σε όλο τον κόσμο ως ο άγνωστος x. Μεταξύ των επιτυχιών του ήταν η δημιουργία του περσικού ημερολογίου που ήταν σε ισχύ μέχρι τον 20ο αιώνα, ακόμη και σήμερα εφαρμόζεται σε περιοχές του Αφγανιστάν. Το 1079 υπολόγισε την διάρκεια του έτους σε 365,242198 μέρες. Πρόκειται για έναν εκπληκτικό υπολογισμό για τα μέσα της εποχής εκείνης, όταν δεν υπήρχαν τα ραδιοτηλεσκόπια και ατομικά ρολόγια που χρησιμοποιούνται σήμερα. Ανάμεσα στα άλλα δίδασκε πως η γη γυρίζει γύρω από άξονα κι ότι δεν είναι το κέντρο του σύμπαντος, όπως θεωρούσαν τότε. Ο Καγιάμ έζησε σε μια ταραγμένη εποχή με πολιτικές και θρησκευτικές φατρίες να αντιμάχονται για την εξουσία, κάποιες φορές βρέθηκε σε κίνδυνο όταν κάποιος προστάτης του σκοτώθηκε στην μάχη ή ένας άλλος δολοφονήθηκε και είχε και ο ίδιος στοχοποιηθεί. Πέθανε τελικά από φυσικά αίτια στις 4 Δεκεμβρίου 1131.

Πέρα από την ενασχόληση του με τα μαθηματικά και την αστρονομία, ο Καγιάμ ήταν μεγάλος ποιητής. Πιστεύεται ότι έγραψε περίπου χίλια ρουμπαγιάτ, όπως ονομάζονται τα τετράστιχα του, τα οποία έχουν ένα ελεύθερο τρίτο στίχο ενώ οι υπόλοιποι κάνουν ομοιοκαταληξία. Στον αγγλόφωνο κόσμο έγινε γνωστός όταν τα μετέφρασε ο Έντουαρντ Φιτζέραλντ, έκτοτε έχουν μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Σε αυτά ύμνησε τις ανθρώπινες απολαύσεις, το κρασί, την αγάπη, προέβαλε φιλοσοφικούς και υπαρξιακούς στοχασμούς ενώ πολλοί διακρίνουν μυστικιστικά νοήματα.