Δραγούμης Ίων

   ΑΡΧΙΚΗ

Δραγούμης Ίων 1878 έως 1920 (42)

Τίποτε δεν είναι αδύνατο. Τα δυνατά από τα αδύνατα τα ξεχωρίζει μια ψιλή γραμμή. Μα είμαστε τόσο κολλημένοι κάτω στα εύκολα, τόσο μουδιασμένοι που δεν μπορούμε να πηδήξουμε από πάνω από την ψιλή γραμμή.

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Απ’ τη γωνία της οδού Παπαδιαμαντοπούλου ο Ρώσος ακόλουθος παρακολουθούσε σαστισμένος τη σκηνή: «Είδα τους στρατιώτες να στήνουν τον άνθρωπο με το άσπρο κοστούμι εμπρός σε ένα τοίχο. Ύστερα έκαναν τέσσερα βήματα πίσω. Τότε μόνο κατάλαβα ότι ετοιμάζονταν να τον εκτελέσουν. Εμείς περιμέναμε το τραμ και ένας άνθρωπος, εκατό μέτρα πιο κάτω, περίμενε το θάνατο. Ο Λεμπέντιεφ δεν ήταν ο μόνος αυτόπτης μάρτυς της δολοφονίας. Άλλωστε γύρω η ζωή της Αθήνας του 1920 συνεχιζόταν κανονικά: «Λίγα δευτερόλεπτα πριν τον στήσουμε στον τοίχο είχε περάσει μια μοτοσυκλέτα» θα θυμόταν αργότερα ένας απ’ τους στρατιώτες. «Ένα δευτερόλεπτο μετά πέρασε ένα τραμ».
Ακριβώς απέναντι απ’ το σημείο που είχε σταθεί το απόσπασμα, ένας εργάτης απ’ την Πρέβεζα, ο Κυριάκος Κούλης, περίμενε ένα κάρο με πέτρες. Κοίταζε, τώρα, αποσβολωμένος τους στρατιώτες να ταχτοποιούν τον μελλοθάνατο στο χώρο της κάθαρσης. Δέκα μέτρα αριστερά του, εμπρός στο εστιατόριο «Ηλύσια», λαγοκοιμόταν ένας κουλουράς. Στην απέναντι γωνιά μια γυναίκα πουλούσε γκαζόζες. Κοίταζε κι αυτή, με ορθάνοιχτα μάτια, τη σκηνή.
Ο Ίων (Ιωάννης) Δραγούμης ήταν Έλληνας αγωνιστής, διπλωμάτης, πολιτικός και συγγραφέας. Γεννήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1878 στην Αθήνα, ο πατέρας του Στέφανος ήταν βουλευτής και υπουργός της κυβέρνησης του Χαρίλαου Τρικούπη. Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον διανοουμένων και είχε τους καλύτερους δασκάλους της εποχής, έμαθε πολλές γλώσσες, σπούδασε νομική στο πανεπιστήμιο Αθηνών και ακολούθησε τον διπλωματικό κλάδο. Το 1897, στα 19 του, πολέμησε ως εθελοντής στον ατυχή ελληνοτουρκικό πόλεμο. Υπήρξε βασικός συνεργάτης του Παύλου Μελά, ο οποίος ήταν σύζυγος της αδερφής του, στην οργάνωση της άμυνας έναντι των Βούλγαρων. Το 1902 τοποθετήθηκε με δική του αίτηση υποπρόξενος στο Προξενείο Μοναστηρίου. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως πρόξενος στις Σέρρες (1903), τον Πύργο Βουλγαρίας, τη Φιλιππούπολη (1904). Μετά που σκοτώθηκε ο Παύλος Μελάς, το 1904, ο Ίων δημοσίευσε με ψευδώνυμο το βιβλίο «Μαρτύρων και Ηρώων Αίμα» με το οποίο τάραξε την ελληνική κοινωνία. Το 1905 διορίστηκε πρόξενος στην Αλεξάνδρεια, εκεί είχε ένα παθιασμένο ειδύλλιο με την παντρεμένη, μητέρα 3 παιδιών και 6 χρόνια μεγαλύτερή του Πηνελόπη Δέλτα, δημιουργώντας τεράστιο σκάνδαλο στην κοινωνία της εποχής. Η Πηνελόπη Δέλτα, κόρη του Εμμανουήλ Μπενάκη, ήθελε να χωρίσει και να ζήσει μαζί του αλλά δεν τα κατάφεραν να σπάσουν τους κοινωνικούς φραγμούς. Το 1907 ο Ίωνας τοποθετήθηκε στην πρεσβεία Κωνσταντινούπολης και το 1908 ίδρυσε από κοινού με τον Σουλιώτη-Νικολαΐδη την «Οργάνωση Κωνσταντινουπόλεως», η οποία είχε ως στόχο την επίτευξη ισοπολιτείας των εθνοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τη σύμπραξη ελλήνων και τούρκων για τη δημιουργία ενός ενιαίου ισχυρού κράτους στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτή την χρονιά έκανε δεσμό με τη Μαρίκα Κοτοπούλη, θα μείνουν ζευγάρι, συχνά από μακριά, μέχρι τον θάνατό του.

Το 1912 ως τμηματάρχης του υπουργείου εξωτερικών διατάζει την κατάληψη του Καστελόριζου από ελληνικές δυνάμεις, για την ενέργεια του αυτή εξαναγκάστηκε σε παραίτηση επειδή δεν είχε συνεννοηθεί προηγουμένως τους ανωτέρους του. Το 1914 ανακλήθηκε στην υπηρεσία και τοποθετήθηκε πρέσβης στην Πετρούπολη όμως το 1915 παραιτήθηκε –τούτη τη φορά οικειοθελώς- και εκλέχτηκε ανεξάρτητος βουλευτής Φλώρινας. Το 1916 εξέδωσε το περιοδικό «Πολιτική Επιθεώρησις» μέσω του οποίου φάνηκε ξεκάθαρα η στροφή του προς τον αντιβενιζελισμό. Παρότι επικριτής του παλατιού για την πολιτική του στο χώρο της Μακεδονίας, αντιτάχτηκε και στην πολιτική του Βενιζέλου που οδήγησε σε έξωση του Κωνσταντίνου. Επίσης επέκρινε την ελληνική στρατιωτική παρουσία στη Μικρά Ασία και εξαιτίας αυτού εξορίστηκε, πρώτα στην Κορσική και εν συνεχεία στη Σκόπελο. Τον Νοέμβριο του 1919 του δόθηκε αμνηστία και επέστρεψε στην Αθήνα όπου δραστηριοποιήθηκε στους χώρους της αντιπολίτευσης. Εξέδωσε εκ νέου το περιοδικό του στο οποίο εξακολούθησε να ασκεί έντονη κριτική στους Βενιζελικούς. Στις 31 Ιουλίου του 1920 βγήκε από το σπίτι για να πάει στο περιοδικό του, είχε σκοπό να γράψει εναντίον της απόπειρα δολοφονίας του Βενιζέλου, που είχε γίνει στη Λυών την προηγουμένη. Συνελήφθη από τάγμα ασφαλείας Βενιζελικών, οι οποίο ζητούσαν εκδίκηση για την απόπειρα κατά του αρχηγού τους. Από σκέτο φανατισμό και τυφλό μίσος, δόθηκε η εντολή να εκτελεστεί ο Ίωνας, εκεί, στην οδό Βασιλίσσης Σοφίας, απέναντι από το σημερινό Χίλτον, παρουσία του κόσμου που πήγαινε στις δουλειές τους. Ο ίδιος ο Βενιζέλος αναφώνησε, όταν το έμαθε: «Φρίκη!». Ο Ίων Δραγούμης εκτός από αγνός πατριώτης και αγωνιστής που πάσχιζε για το συμφέρον του έθνους, ήταν και ένας πνευματικός άνθρωπος, θερμός υποστηρικτής του δημοτικισμού, με πλούσιο συγγραφικό έργο, αποτελούμενο από πολιτικές μελέτες, κοινωνικά άρθρα, δοκίμια, μυθιστορήματα.

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ ΟΣΟΙ ΖΩΝΤΑΝΟΙ