|
Ο Φραντσέσκο Πετράρκα (Francesco Petrarca), εξελληνισμένα Πετράρχης (20 Ιουλίου 1304 - 19 Ιουλίου 1374), ήταν ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές της Ιταλίας. Έγραψε στα λατινικά αλλά και σε μια τοσκανική διάλεκτο, η οποία μετεξελίχθηκε στα σημερινά ιταλικά, καθώς τον 16ο αιώνα, με βάση το έργο του, όπως και εκείνο του Δάντη και του Βοκάκκιου, διαμορφώθηκε το πρότυπο της σύγχρονης ιταλικής γλώσσας.
Ο πατέρας του ήταν συμβολαιογράφος και τον προόριζε για διάδοχό του. Τον έστειλε λοιπόν για νομικές σπουδές στο Μονπελιέ της Γαλλίας και στη συνέχεια στην Μπολόνια, όπου έμεινε μαζί με τον αδελφό του μέχρι το 1326. Εκείνη τη χρονιά πέθανε ο πατέρας τους και τα δύο αδέλφια επέστρεψαν στην Αβινιόν. Ο Φραντσέσκο αποφάσισε τότε να αφοσιωθεί στα γράμματα και την ποίηση, καθώς δεν είχε καμία διάθεση να ακολουθήσει τη νομική επιστήμη.
Στις 6 Απριλίου 1327, ημέρα του Πάσχα, είδε για πρώτη φορά τη Λάουρα στην εκκλησία της Αβινιόν. Η πραγματική ταυτότητα της γυναίκας αυτής παραμένει άγνωστη. Φαίνεται πως ήταν παντρεμένη και ότι οι δυο τους συνδέθηκαν με μια πλατωνική σχέση. Η Λάουρα πέθανε στις 6 Απριλίου 1348 από την πανούκλα και ο συντετριμμένος ποιητής συνέχισε να την εξυμνεί στο έργο του *Canzoniere*, το οποίο είχε αρχίσει να γράφει όταν την πρωτοείδε και το οποίο ολοκληρώθηκε τελικά σε 366 ποιήματα αφιερωμένα σχεδόν αποκλειστικά σε εκείνη.
Ο Πετράρχης απέκτησε έναν γιο, τον Τζοβάνι, το 1337, ο οποίος πέθανε κατά την επιδημία της πανούκλας, και μια κόρη, τη Φραντσέσκα, το 1343. Για τις μητέρες των παιδιών του δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα, καθώς ποτέ δεν τις ανέφερε στα γραπτά του.
Σε όλη του τη ζωή πραγματοποίησε πολλά ταξίδια στη μεσαιωνική Ευρώπη. Το 1333 επισκέφθηκε το Παρίσι, τη Γάνδη, τη Λιέγη και την Κολωνία, γνωρίζοντας πολλούς ανθρώπους των γραμμάτων. Λίγο αργότερα πραγματοποίησε το πρώτο του ταξίδι στη Ρώμη, ενώ από το 1337 αφιερώθηκε τόσο στη συγγραφή ποίησης και πεζογραφημάτων όσο και στην αντιγραφή και διάσωση χειρογράφων κλασικών συγγραφέων.
Το 1341 βρέθηκε ξανά στη Ρώμη, όπου στέφθηκε ποιητής στο Καπιτώλιο. Μετά από αυτό θεωρήθηκε διάσημος ποιητής και ρήτορας και προσκλήθηκε από πρίγκιπες και ηγεμόνες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στα έργα του, μεταξύ άλλων, ασκούσε κριτική στην πολιτική των ηγεμόνων των ιταλικών πόλεων, υποστηρίζοντας την ιδέα μιας ενωμένης Ιταλίας εμπνευσμένης από τη ρωμαϊκή παράδοση και τα δημοκρατικά ιδεώδη. Παρότι αποδεχόταν τη φιλοξενία των ισχυρών της εποχής, εκείνοι θεωρούσαν τις πολιτικές του απόψεις ανεφάρμοστες και αδύνατη την ένωση των ιταλικών πόλεων-κρατών. Ωστόσο, από εκείνη την περίοδο ξεκίνησε η τάση των Ιταλών ηγεμόνων της Αναγέννησης να προστατεύουν και να τιμούν τους ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών.
Στα επόμενα χρόνια, ο αδελφός του Γκεράρντο εισήλθε σε μοναστήρι, ενώ ο ίδιος απέρριψε σημαντικές θέσεις, όπως εκείνη του γραμματέα δίπλα στον Πάπα, ένα από τα υψηλότερα αξιώματα της εποχής, επειδή δεν ήθελε να εγκαταλείψει τη μελέτη και τη συγγραφή. Το 1350 επισκέφθηκε και πάλι τη Ρώμη και, περνώντας από τη Φλωρεντία, γνώρισε τον Βοκάκκιο, με τον οποίο ανέπτυξε στενή φιλία. Ο Βοκάκκιος έγινε θαυμαστής και μαθητής του και τον συνόδευσε σε αρκετά από τα ταξίδια του.
Το 1351 του προτάθηκε να αναλάβει τη θέση του πρύτανη στο νεοσύστατο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, αλλά αρνήθηκε. Το 1353 εγκαταστάθηκε στη Λομβαρδία, όπου εργάστηκε για ένα διάστημα ως διπλωμάτης, ρήτορας και συγγραφέας λόγων στην αυλή των Βισκόντι. Το 1362 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Πάδοβα και το 1369 αποσύρθηκε στο μικρό χωριό Άρκουα, όπου συνέχισε τις μελέτες και τη συγγραφική του δραστηριότητα.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ξεκίνησε να μαθαίνει ελληνικά, ενώ μέχρι τότε γνώριζε τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς μόνο μέσα από λατινικές μεταφράσεις. Βρέθηκε νεκρός στο γραφείο του, γερμένος πάνω σε ένα ανοιχτό βιβλίο, στις 19 Ιουλίου 1374, μία ημέρα πριν συμπληρώσει τα εβδομήντα του χρόνια.
|
Ο Πετράρχης θεωρείται ο «πατέρας του Ουμανισμού» και ένας από τους θεμελιωτές της Αναγέννησης. Με το έργο του αναβίωσε το ενδιαφέρον για την κλασική αρχαιότητα, ενώ τα σονέτα του προς τη Λάουρα επηρέασαν βαθιά την ευρωπαϊκή ποίηση για αιώνες. Η συμβολή του στη διαμόρφωση της ιταλικής γλώσσας και του ανθρωπιστικού πνεύματος τον καθιστά μία από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας.
|
